هجده − چهارده =

حساب کاربری ندارید؟ ثبت نام کنید

چرا جنگنده فرانسوی رافال نتوانست در بازارهای جهانی به موفقیت دست پیدا کند

Avatar

نوشته

1 ماه قبل | 6 دیدگاه | نظامی و اسلحه

جنگنده فرانسوی Dassault Rafale یکی از سه جنگنده در حال تولید در اروپا و تنها جنگنده در حال تولید فرانسه می باشد. این هواپیما به عنوان جایگزینی برای مدل قدیمی تر میراژ 2000 ساخته شد. رافال برای اولین بار در سال 1986 به پرواز درآمد و از سال 2001 وارد خدمت شد.

جنگنده فرانسوی رافال

این هواپیما نسل +4 در دسته هواپیماهای متوسط-سبک قرار میگیرد. اگرچه این هواپیما برگرفته از برنامه مشترک آلمان، بریتانیا و ایتالیا یعنی Eurofighter می باشد، اما Rafale تفاوت های مهمی نیز با آن دارد از جمله استفاده از موتورهای خیلی ضعیف تر Snecma M88 که سبب شد تا این جنگنده در مقایسه با Eurofighter بسیار کم سرعت تر باشد، مانورپذیری کمتری داشته باشد و حداکثر ارتفاع پروازی آن 5000 متر کمتر باشد، اما در عوض به دلیل مصرف سوخت کمتر برد عملیاتی بالاتری دارد.

از لحاظ سنگینی، جنگنده فرانسوی در گستره هواپیماهایی همچون F-18C Hornet آمریکایی قرار می گیرد و حتی قبل از آماده شدن موتور M88، از موتورهای F 404 هورنت برای آزمایشات اولیه استفاده می شد. اولویت اصلی در طراحی این جنگنده هزینه عملیاتی پایین و توانایی انجام عملیات های مختلف بود. به همین خاطر یک هواپیمایی تخصصی حملات هوا به هوا، یا هوا به زمین به حساب نمی آید و نسبت به طراحی های سنگین تر مخصوص این حوزه ها توانایی کمتری دارد.

علیرغم اندازه کوچک و محدودیت های تکنولوژیک آن، مخصوصا در مقایسه با هواپیماهای پیشرفته تر موجود همچون F-35A که نه تنها یک نسل پیشرفته تر از رافال است بلکه خیلی ارزانتر نیز هست، رافال یکی از گران ترین جنگنده های بازار جهانی به حساب می آید و قیمت هر فروند آن 260-240 میلیون دلار است.

دلایلی نیز برای این قیمت بالا وجود دارد. دلایل کلی عبارت اند از قدرت خرید پایین اقتصاد فرانسه، ضعف بخش دفاعی این کشور، و تولید در مقیاس کمتر آن در مقایسه با جنگنده های رقیب همچون F-18، MiG-29 یا F-35 که سبب شده است نتواند از مزایای اقتصادی لازم بهره مند شود و همین نیز به عملکرد ضعیف این پلتفرم در بازارهای جهانی دامن زده است.

یک مانع دیگر در مسیر موفقیت رافال این است که قیمت بالا را با یک ایرفریم سبک و نقش غیر تخصصی ترکیب کرده است. کشورهایی که به دنبال یک هواپیمای پیشرفته هستند، بیشتر به سمت گزینه های سنگین تر و تواناتری همچون F-15 و یا Su-35 گرایش پیدا می کنند، در حالی که برای آنهایی که به دنبال یک هواپیمای ارزان سبک یا متوسط هستند جنگنده هایی همچون F-16V، F-18E و MiG-35 به صرفه تر است.

رافال بیشتر پیشنهادات برون مرزی خود را از دست داده است از کره جنوبی و سنگاپور که F-15  قدرتمند را انتخاب کردند گرفته تا مصر که سفارش دوم رافال را لغو کرد و به جای آن Su-35 را خریداری کرد. برزیل، عمان، مراکش، امارات متحده عربی و کویت نیز دیگر طراحی های سبک یا متوسط غربی همچون F-16 و F-18 را به این هواپیما ترجیه داده اند. شکست فروش این جنگنده به مراکش سبب شد تا وزیر دفاع فرانسه Herve Morin  دلیل آن را پیشرفته بودن بالای هواپیما و هزینه آن اعلام کند، در حالی که تصمیم مراکش برای خرید F-16V که در مواردی پیشرفته تر و از لحاظ اقتصادی به صرفه تر از رافال بود، خلاف این گزاره را ثابت کرد.

گفته می شود لیبی نیز که تا قبل از شروع جنگ داخلی در سال 2011 خرید این هواپیما را بررسی کرده بود، تصمیم گرفته بود به جای این جنگنده Su-30 را سفارش دهد، که به صرفه تر، سنگین تر و تواناتر بود.

سوخو 35 مصر

جنگنده روسی سوخو 35

برجسته ترین شکست فرانسه در صادرات رافال در سال 2018 رخ داد. هنگامی که آنها به بلژیک پیشنهاد دادند که اگر رافال را به جای Eurofighter و یا F-35A انتخاب کنند، 20 میلیارد یورو در این کشور سرمایه گذاری خواهند کرد. سازنده رافال Dassault Aviation  نیز قول داد که در صورت خرید این جنگنده منافع اقتصادی ناشی از آن سبب بازگشت 100 درصدی هزینه خرید آن در طول 20 سال و ایجاد 5000 شغل رده بالا خواهد شد.

این پیشنهاد خیلی با رویه عادی متفاوت بود و نشان از استیصال فرانسه از رقابت پذیر نبودن جنگنده خود بود. هیچ تامین کننده دیگری حتی شرایطی با منافع اقتصادی نزدیک به پیشنهاد فرانسه را نیز ارائه نمی داد و همین باعث شد که انتظار عمومی پیروزی رافال با وجود عملکرد ضعیف تر آن باشد.

وقتی F-35A انتخاب شد، فرانسه به سختی شکست خورد. رسانه های فرانسوی به شکل گسترده ای بلژیک را به سبب عدم همبستگی با یک قدرت اروپایی همسایه مورد سرزنش قرار دادند و مقامات فرانسوی نیز ناامیدی شدید خود را از این انتخاب ابراز کردند. انتظار میرفت تا انتخاب بلژیک به جای یک ارزیابی بی طرفانه برای انتخاب بهترین جنگنده،تحت تاثیر منافع اقتصادی و سیاسی قرار گیرد و مشخصا F-35A از لحاظ توانایی و صرفه اقتصادی جنگنده بهتری بود.

نه تنها فرانسه نتوانست سفارشات زیادی برای جنگنده خود دریافت کند، بلکه سه کشوری که این جنگنده را سفارش داده بودند نیز دیگر تمایلی به سفارش تعداد بیشتر نشان ندادند.

به عنوان مثال مصر اندکی پس از سقوط دولت محمد مرسی با کودتا، تعداد 24 فروند جنگنده را سفارش داد. مشخصا دلیل مصر از این خرید تلاش برای به رسمیت شناخته شدن دولت نظامی جدید در قاهره توسط اروپا بود و اگرچه فرانسه امیدوار بود که مصر حداقل 12 فروند جنگنده رافال دیگر را خریداری کند، اما از آن زمان تاکنون ارتش مصر هیچگونه تمایلی برای خرید این جنگنده گران قیمت اما متوسط نشان نداده است.

به جای آن برای تامین نیاز خود به یک جنگنده سنگین، Su-35 را در نظر دارد و گفته می شود که MiG-35، J-10C  و JF-17 Block III را به عنوان جنگنده سبک در نظر دارد که از میان آنهاJ-10 بسیار پیشرفته تر از بقیه است.

جنگنده اف 15

نسخه Qatar Advanced جنگنده F-15

قطر نیز که دومین کشوری بود که رافال را دریافت کرد، سفارش جدیدی انجام نداده است و به جای آن مبلغ زیادی را روی خرید F-15QA – گرانترین و پیشرفته ترین نسخه F-15 که همچنان تولید می شود- سرمایه گذاری کرده است. توانایی های F-15 فراتر از رافال است  و اگر تفاوت عملکرد را در نظر بگیرید، دیگر حتی تفاوت قیمت در نسخه QA آنچنان چشمگیر تلقی نخواهد شد.

قطر هم اکنون خرید تعداد بیشتری جنگنده F-15 را در نظر دارد و حتی گفته می شد که به Su-35 نیز تمایل داشت (که البته پس از تهدید آمریکا به تحریم از خرید جنگنده روسی منصرف شد)، اما دیگر هیچ تمایلی به رافال نشان نداده است.

جنگنده رافال نیروی هوایی هند

جنگنده رافال نیروی هوایی هند

سومین خریدار خارجی رافال هند بود که این کشور نیز پس از اتهامات فساد گسترده ای که متوجه این قرارداد شد، تعداد سفارش خود را از 126 هواپیما به فقط 36 فروند کاهش داد. هند پس از آن دیگر تمایلی به خرید تعداد بیشتری از این هواپیما نشان نداده است ولی سفارشات متعددی برای هواپیماهای روسی سنگین تر ثبت کرده است.

هند هم اکنون در حال بحث و بررسی این موضوع است و همچنین تمایل زیادی دارد تا پس از به بلوغ رسیدن جنگنده نسل ++4  میگ 35 و جنگنده نسل 5 سوخو 57 آنها را خریداری کند. رافال کم سرعت ترین جنگنده نیروی هوایی هند است و حداکثر ارتفاع پروازی کم این هواپیما به طور جدی کاربردش برای عملیات های مناطق مرزی کوهستانی را محدود کرده است.

این مسئله در کنار قیمت بالا و پیشنهاد شدن هواپیمای جدیدتر و به صرفه تر روسیه و همچنین افزایش روزافزون تکیه بر فناوری های داخلی در بخش دفاعی احتمال سفارشات بیشتر برای رافال را به شدت کاهش داده است.

عامل دیگری که سبب کاهش فروش رافال شده است، نفوذ سیاسی محدود فرانسه می باشد. همانطور که مشاهده می کنید تمامی خرید های انجام شده به خاطر انگیزه های قوی سیاسی بوده اند و جنگنده فرانسوی به دلیل نفوذ سیاسی بالای بریتانیا و آمریکا بر روی مشتریان بالقوه اکثرا در بازار فروش با شکست مواجه شده است.

اگرچه به جرات می توان گفت که جنگنده F-15 بسیار بهتر از رافال است، اما تصمیم سنگاپور و کره جنوبی برای خرید این جنگنده به جای رافال عمدتا متاثر از روابط نزدیک آنها با آمریکا تعبیر شده است. تایوان که از مشتریان اصلی نسل قبلی هواپیمای فرانسوی یعنی Mirage 2000 بود حتی خرید هیچ جنگنده غیر آمریکایی را در نظر نگرفت و خرید F-16V توسط این کشور به عنوان یک تصمیم کاملا سیاسی در ازای دریافت حمایت آمریکا تلقی شد.

گفته می شود که کیفیت ساخت پایین جت های میراژ که نرخ بالای سقوط و ایجاد ترک در ایرفریم در مقایسه با جنگنده های داخلی یا آمریکایی را داشتند نیز در این تصمیم تاثیرگذار بوده است.

در منطقه خلیج فارس نیز که تمامی فروش خارجی Eurofighter به جز فروش به اتریش، مربوط به آن است از نفوذ بریتانیا و ارتباطات تنگاتنگ دفاعی با کویت، عمان، قطر و عربستان سعودی به عنوان عامل اصلی برای تحت فشار قرار دادن این کشورها برای خرید Eurofighter به جای رافال نام برده می شود. همه اینها در کنار عملکرد نه چندان خوب رافال سبب شد تا فرصت زیادی برای ورود رافال به بازار جهانی باقی نماند.

عواملی سبب شده است که علیرغم تلاش شدید فرانسه، گزارشات رشوه و دست های پشت پرده، و مشروط کردن حمایت سیاسی به خرید، رافال کماکان یک جنگنده دوست داشتنی در بازارهای جهانی نباشد. به نظر می رسد که بخش دفاعی کوچک و ناکارآمد فرانسه دیگر توان بیشتری برای تولید جنگنده ندارد.

خطوط ساخت کوچک سبب شده اند فرانسه قادر به تولید سریع یا کارآمد این جنگنده نباشد و بودجه بخش تحقیق و توسعه فرانسه نیز در رقابت با تولید کننده های برتری همچون آمریکا و چین در حال آب رفتن است. این واقعیت که این هواپیما نه سبک و ارزان و نه گران و همه چیز تمام است بیش از پیش مانع صادرات موفق آن شده است.

در نهایت به نظر می رسد که این هواپیما آخرین جنگنده کاملا فرانسوی باشد و انتظار می رود که نسل های آینده مشترکا با کشورهای اروپایی ساخته شود زیرا با توجه به محدودیت های بخش دفاعی فرانسه آنها دیگر بودجه لازم برای توسعه یک هواپیمای پیشرفته تر را ندارند. مشخص نیست که آیا قراردادهای صادراتی دیگر نیز امضا خواهند شد یا خیر اما در حال حاضر فقط تعداد محدودی کشور هستند که به رافال تمایل نشان داده اند.

Military Watch

دیدگاه خودتان را بنویسید

ابتدا وارد شوید تا بتوانید دیدگاهی ارسال کنید

آخرین دیدگاه ها

  1. Ali.v
    Ali.vAli.v
    ترنجِ نرسیده
    4
    4

    چند جا مطالعه کردم در این باره،
    اگه وارد جزئیات نشیم در کل یورو فایتر تایفون از رافال بهتره به نسبت قیمت و امکاناتشون.
    f22 که آمریکا به هیچ کشوری نفروخت،برای جایگزینش f15 ایگل رو داد که همون کارایی رو به نسبت میتونه ارائه بده.
    هیچ کشوری انقدر خل نیست تایفون و اف ۱۵ رو ول کنه بره سراغ رافال فرانسوری یا گریفین سوئدی.
    تایفون بهترین جنگنده اروپاست هرچند در برابر اف ۳۵ و مخصوصا اف ۲۲ که بهترین جنگنده جهان هست حرف خاصی واسه گفتن نداره.
    ما هم که آذرخش و صاعقه داریم!

  2. Avatar
    kazem_2dkazem_2d
    ترنجِ نرسیده
    4
    2

    در این مقاله چند نکته وجود دارد
    ابتدا به نظر می آید نویسنده محترم مقاله آشنایی چندانی با امور نظامی و بخصوص در بخش هواپیماهای نظامی ندارد
    خیلی مختصر هواپیمای رافال یک جنگنده شکاری بمب افکن چند منظوره با آیرودینامیک عالی که در تمامی مقدورات پروازی به غیر از ارتفاع پروازی نسبت به تایفون از قبیل برد ، سرعت ، میزان حمل محموله ( مهمات و سوخت اکسترنال به میزان 9500 کیلوگرم ) از هر سه هواپیمای رغیب شامل یوروفایتر تایفون ، F16 , سوپر هورنت F18 برتر می باشد و فقط در ارتفاع پروازی از تایفون پایین تر است که در عصر جدید هواپیماهای نظامی بی اهمیت می باشد تمامی موارد ذکر شده برای رافال با موتور M88-2 با کشش 7700 کیلوگرم بدست آمده که قرار میباشد با موتور M88-4 با کشش 10800 کیلوگرم ارتقاع یابد که قطعا رافال در تمام زمینه های پروازی همچنین مانور پذیری با اختلاف زیادی از سه هواپیمای رقیب بالاتر خواهد بود
    مانور پذیری رافال با موتور M888-2 از دو هواپیمای F16 , سوپر هورنت F18 بالاتر بوده اما نسبت به تایفون اندکی جزیی پایینتر می باشد که با آپگرید به موتور M88-4 با کشش 10800 کیلوگرم قطعا در این زمینه هم از تایفون پیشی میگیرد
    بازاریابی یک هواپیمای نظامی در برخی کشورها در عصر جدید ربطی چندانی به کارایی هواپیمای فوق ندارد بلکه وابستگی مستقیمی به روابط بین کشورها دارد
    در مجموع هواپیمای رافال یک شکاری بمب افکن ضربتی همه چیز تمام می باشد که اتفاقا در کشور هند بعد از بررسی فروان و چند ساله هر سه هواپیمای یوروفایتر تایفون ، F16 , سوپر هورنت F18 در رقابت شکست داد
    یک موضوعی هم که فراموش کردم اینکه رافال سطح مقطع راداری پایینی نسبت به دیگر رقبا دارد

    • Avatar
      42-Alirezaaslani42-Alirezaaslani
      ترنجِ نرسیده
      3
      1

      اینجوری که شما از رافال تعریف کردید خود شرکت سازنده هم راضی نیست.به هیچ وجه نمیشه گفت که رافال برتر از یوروفایتر هست و تنها چیزی که میشه گفت اینه که در بعضی بخش ها رافال برتر و در برخی دیگه یوروفایتر برتر هستش، مقایسه با جنگنده های نسل پنجم مثل اف-22، اف-35 و … که دیگه جای خود دارد. امروزه تمام توانایی های یک هواپیما در مانورپذیری خلاصه نمیشه، رادار، تسلیحات و سامانه های الکترونیک اهمیت فوق العاده بیشتری دارند.اما در مورد فروش، به طور قطع یکی از عوامل تاثیر گذار در فروش یک جنگنده روابط دو کشور هست، ولی این فقط و فقط یکی از عوامل تاثیرگذار هست و نباید بقیه موارد رو نادیده گرفت. مسئله خیلی مهمی که خیلی از کشورها در هنگام خرید یک جنگنده در نظر میگیرند تناسب توانایی های اون جنگنده با نیاز های اون کشور و تهدیداتی هست که اون کشور رو تهدید میکنه. مسئله دیگه بخش مالی و هزینه های تعمیر و نگهداری اون جنگنده هستش، بحث دیگه “رقیب”های اون جنگنده و پیشنهادات دیگر کشورها هست. من کاری به به روز رسانی های آینده رافال ندارم (که طبیعتا تایفون هم در حال بروزرسانی هست، و همچنین بقیه رقبا)، اما تا اینجای کار رافال نتونسته در مورد صادرات موفقیت چندانی رو کسب کنه و این غیر قابل انکار هست.

      • Avatar
        kazem_2dkazem_2d
        ترنجِ نرسیده

        دوست عزیز بنده کی گفتم که رافال از F35 و F22 برتر می باشد؟ در ضمن به هیچ عنوان منظوری در تعریف کردن از رافال نداشتم بله کاملا موافق هستم در مقایسه رافال و تایفون هر دو برتریهایی نسبت به هم دارند که موتور قویتر برای رافال موجود می باشد( فعلا همچنین امکانی برای تایفون نیست ) که این موضوع باعث برتری بیشتر رافال در برخی موارد خواهد شددر خصوص رادار و جگ الکترونیک هواپیمای رافال دسته پا بسته نیست در مجموع بنده مخالف برخی از نظرات نویسنده محترم بودم که آنچنان آنقدر رافال را بدون دلیل و مدرک فنی کوبیده بوده که بنده پاسخ دادم فرموش نکنیم کشور فرانسه در زمینه هواپیمای نظامی به تنهایی در مقایسه با دیگر کشورهایی اروپایی ( تاکید می کنم به تنهایی ) در مجموع از شرایط فنی بالاتری برخوردار هست نمونش در زمان جنگ ایران و عراق کشور ما ایران مجهز به هواپیمای F14 که دارای رادار AWG9 و موشک فونیکس بود که در کاغذ بسیار برتر از هواپیمای میراژ F1 ( نه میراژ2000 ) بود اما در عمل دیدم که همان هواپیمای میراژ F1 که بیشتر قابلیت ضربتی دارد خسارت و تلفات قابل ملاحضه ای به کشورمان وارد کرد

    • Ali.v
      Ali.vAli.v
      ترنجِ نرسیده
      1
      2

      هرگز قبول نمیکنم کشوری مثل عربستان که ۷۲ فروند تایفون در اختیار داره صرفا به خاطر رابطه خوبش با اروپا باشه و بقیه موارد رو فراموش کنه.
      ما رابطه خوبی با روسیه داریم پس باید کشور پر از سوخو ۳۵ میبود ! ولی کو؟
      چه ربطی داره رفیق؟
      واقعا بی ربطه که کارایی هواپیما مهم نیست و روابط مهمه،
      روابط تا یه حدی مهمه،هیچ کشوری روابط رو به امنیت آسمون کشورش ترجیح نمیده.
      اگه کارایی مهم نبود پس باید فرانسه میراژ ۲۰۰۰ تولید میکرد و به متحدانش میفروخت چرا رافال تولید کرد،مگه روابط از کارایی هواپیما مهم نیست؟؟؟
      یعنی چی ربط چندانی به کارایی نداره و روابط مهمه😂
      با منطق شما ما میتونیم کلی آذرخش و صاعقه و کوثر اینا بفروشیم به افغانستان چون روابط مهمه نه کارایی.
      آمریکا F22 رو به هیچ کشوری نفروخت حتی اسرائیل هرچند روابطشون عالیه !
      در ضمن با سوپرهورنت مقایسشون نکن چون کار سوپر هورنت یه چیز دیگست و اکثرا تو ناو هستن.

      • Avatar
        kazem_2dkazem_2d
        ترنجِ نرسیده

        دوست عزیز بنده گفتم در برخی کشورها ( اتفاقا این شامل عربستان هم می شود ) در خرید هواپیما روابط بین دو کشور بسیار تاثیر گذار هست نمونش همین عربستان در دهه 80 و اوایل دهه 90 هواپیمای تورنادو را از انگلستان خرید آیا در آنزمان هواپیمایی برای خرید بهتر از تورنادو موجود نبود قطعا موجود بوده در خصوص مقایسه هواپیمای سوپر هورنت و رافال اتفاقا این دو هواپیما در انجام بسیاری ماموریتها شباهت های فراوانی به هم دارند که در بسیاری از موارد رافال برتر می باشد یه نکته بنده هیچ تعصبی روی هیچ وسیله پرنده ندارم و این موارد را بعد از نزدیک 30 سال مطالعه و دنبال کردن بسیاری از هواپیماهای نظامی و بر مبنای واقعیت های موجود عرض کردم یک نکته هم راجب هواپیمای F35 خیلی خلاصه بگم که این هواپیمای از تمامی هواپیماهای ذکر شده ( به غیر از F22 ) در زمینه های الکترونیک ، رادار ، جنگ الکترونیک ، سنسورهای شناسایی ، پنهانکاری و… برتر می باشد اما به دلیل حفظ پنهانکاری محدویتهایی در زمینه حمل مهمات و سوخت اکسترنال دارا می باشد

10 کاربر برتر
  1. 1# Milad7 - 18,783 ترنج
  2. 2# ahmad - 15,301 ترنج
  3. 3# m.b - 13,231 ترنج
  4. 4# Mahdi - 11,063 ترنج
  5. 5# Sajad - 11,046 ترنج
  6. 6# نیما عرفانی - 9,980 ترنج
  7. 7# The Destroyer - 9,001 ترنج
  8. 8# Amir galaxy - 8,803 ترنج
  9. 9# Dr.Nazer - 8,706 ترنج
  10. 10# _V_ - 8,682 ترنج
قاصدک 24
تترایران
Avatar
امیرحسین کریم نژاد
کانال تلگرام ترنجی