آیا میدانستید یکی از رایجترین دلایل نارضایتی کاربران از کیفیت صدای هدفون، پایین بودن کیفیت خود هدفون نیست، بلکه ناهماهنگی آن با منبع پخش صدا است؟ اینجاست که امپدانس به یکی از مهمترین مشخصات فنی تبدیل میشود. اما امپدانس چیست و چرا باید هنگام خرید به آن توجه کرد؟ پاسخ ساده است؛ این شاخص مشخص میکند هدفون برای ارائه بهترین عملکرد به چه میزان توان نیاز دارد. اگر قصد خرید هدفون بی سیم ارزان قیمت یا مدلی حرفهای را دارید، با شناخت امپدانس محصولی را انتخاب میکنید که با دستگاهتان بیشترین سازگاری را دارد و بهترین کیفیت صدا را ارائه میدهد.
برای پاسخ به این سوال که امپدانس چیست باید ابتدا بدانیم سیگنال صوتی بهصورت جریان الکتریکی متناوب از منبع پخش به هدفون منتقل میشود. امپدانس در حقیقت میزان مقاومت هدفون در برابر این جریان متناوب است.
واحد اندازهگیری امپدانس، اهم (Ohm) است و معمولا مقدار آن در هدفونها بین 8 تا 600 اهم قرار دارد. هرچه این عدد بیشتر باشد، هدفون برای رسیدن به حجم صدای مناسب به ولتاژ بیشتری نیاز خواهد داشت.
البته امپدانس به معنای کیفیت بیشتر یا کمتر نیست، بلکه نشان میدهد هدفون برای عملکرد ایدهآل به چه نوع منبع صوتی احتیاج دارد.
هنگام خرید، این سؤال پیش میآید که امپدانس در هدفون چیست و چه ارتباطی با کیفیت صدا دارد.
امپدانس تعیین میکند درایور هدفون برای حرکت سیمپیچ و تولید صدا چه مقدار انرژی الکتریکی نیاز دارد. اگر منبع صوتی نتواند انرژی کافی تامین کند، هدفون به حداکثر توان خود نمیرسد و صدا ضعیف، کمجان یا فاقد جزئیات خواهد بود. به همین دلیل تنها نگاه کردن به برند یا قیمت محصول کافی نیست و باید مشخصات فنی نیز بررسی شوند.
برای مثال بسیاری از مدلهای هدفون soundcore به گونهای طراحی شدهاند که با گوشیهای هوشمند، تبلتها و لپتاپها سازگاری مناسبی داشته باشند و بدون نیاز به آمپلیفایر اختصاصی عملکرد مطلوبی ارائه دهند.
هدفونهایی که امپدانس آنها کمتر از 50 اهم است، در دسته هدفونهای کمامپدانس قرار میگیرند.
این محصولات معمولا برای استفاده روزمره طراحی شدهاند و با دستگاههای زیر به راحتی راهاندازی میشوند.
مهمترین مزایای این هدفونها عبارتاند از:
نکته: این دسته از هدفونها معمولا برای اتصال به آمپلیفایرهای بسیار قدرتمند مناسب نیستند؛ زیرا توان تحمل کمتری دارند و ممکن است در شرایط نامناسب دچار اعوجاج شوند.
در مقابل، هدفونهایی با امپدانس بالاتر از 50 اهم و بهویژه مدلهای 250 یا 300 اهم، بیشتر برای استفاده حرفهای تولید میشوند.
این محصولات معمولاً در استودیوهای ضبط، میکس، مسترینگ و تولید موسیقی کاربرد دارند.
دلیل اصلی این موضوع استفاده از سیمپیچهایی با سیمهای بسیار نازکتر و سبکتر است که کنترل دقیقتری روی میدان مغناطیسی ایجاد میکنند. نتیجه این طراحی عبارت است از:
البته رسیدن به این کیفیت نیازمند استفاده از DAC یا آمپلیفایر مناسب است؛ زیرا خروجی گوشی موبایل معمولاً توان کافی برای راهاندازی این هدفونها را ندارد.
یکی از رایجترین باورهای اشتباه این است که هرچه امپدانس هدفون بیشتر باشد، کیفیت صدا نیز بهتر خواهد بود.
واقعیت این است که امپدانس تنها یکی از عوامل مؤثر بر عملکرد هدفون محسوب میشود.
کیفیت نهایی به مجموعهای از عوامل بستگی دارد؛ از جمله:
اگر یک هدفون 250 اهم را مستقیماً به گوشی موبایل متصل کنید، احتمال زیادی وجود دارد که صدایی ضعیفتر از یک هدفون 32 اهم باکیفیت دریافت کنید؛ زیرا منبع صوتی توان کافی برای راهاندازی آن ندارد.
یکی از مهمترین مفاهیم در دنیای تجهیزات صوتی، قانون یکهشتم یا Rule of Eights است. برخلاف تصور رایج، تطبیق امپدانس به معنای برابر بودن امپدانس هدفون و منبع صدا نیست. اگر امپدانس خروجی آمپلیفایر با امپدانس هدفون برابر باشد، هرچند انتقال توان افزایش پیدا میکند، اما پهنای باند فرکانسی کاهش یافته و عملکرد صوتی ایدهآل نخواهد بود. طبق قانون یکهشتم، امپدانس هدفون باید حداقل 2.5 تا 8 برابر امپدانس خروجی منبع صوتی باشد.
برای مثال اگر یک هدفون 32 اهمی دارید، بهتر است امپدانس خروجی آمپلیفایر بیشتر از 4 اهم نباشد. در واقع هرچه امپدانس خروجی منبع به صفر نزدیکتر باشد، کنترل بیشتری روی درایور هدفون خواهد داشت.
گاهی کاربران تصور میکنند تنها با بررسی مقدار اهم میتوانند میزان بلندی صدای هدفون را پیشبینی کنند؛ در حالی که این تصور صحیح نیست. در کنار امپدانس هدفون باید به حساسیت یا Sensitivity نیز توجه کرد. حساسیت نشان میدهد هدفون با دریافت یک میلیوات توان، چه میزان صدا بر حسب دسیبل تولید میکند. بنابراین:
به همین دلیل هنگام انتخاب مدلهایی مانند هدفون انکر q11i نیز بهتر است علاوه بر طراحی و امکانات، مشخصات فنی مرتبط با امپدانس و حساسیت را بررسی کنید تا بهترین عملکرد را از دستگاه خود دریافت کنید.
نوع درایور نیز روی رفتار امپدانس تاثیر قابل توجهی دارد.
در هدفونهای دارای درایور داینامیک، مقدار امپدانس در تمام فرکانسها ثابت نیست. این هدفونها بهخصوص در نقطه رزونانس، افزایش قابل توجهی در امپدانس تجربه میکنند و همین موضوع میتواند بر نحوه عملکرد آمپلیفایر تاثیر بگذارد.
در مقابل، هدفونهای مجهز به درایورهای Planar Magnetic یا مغناطیسی مسطح، امپدانس بسیار یکنواختتری در سراسر بازه فرکانسی دارند.
این ویژگی باعث میشود رفتار هدفون در فرکانسهای مختلف پایدارتر باشد و منبع صوتی نیز کنترل دقیقتری روی درایورها داشته باشد.
عدم تطابق مناسب میان امپدانس هدفون و امپدانس خروجی منبع صوتی میتواند مشکلات متعددی ایجاد کند. یکی از مهمترین این مشکلات کاهش ضریب میرایی یا Damping Factor است. در این شرایط آمپلیفایر دیگر نمیتواند حرکت درایور را به خوبی کنترل کند و عملکرد هدفون افت خواهد کرد.
از جمله پیامدهای این وضعیت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
با عضویت در شبکههای اجتماعی ترنجی از آخرین اخبار فناوری باخبر شوید!
