پکیج در تابستان بیسروصدا کار میکند، آب حمام گرم است و دستگاه هم خطای خاصی ندارد؛ اما کافیست شوفاژها را راه بیندازید تا صدای زوزه، سوت یا حتی ضربه از پکیج بلند شود. همین تفاوت در عملکرد یک دستگاه در دو فصل سال، سرنخ خوبی برای پیدا کردن منشا خرابی است.
در واقع با تغییر وضعیت پکیج از تابستانه به زمستانه، بخش دیگری از سیستم گرمایشی خانه را وارد مدار میکنید. بنابراین برای پیدا کردن علت صدای پکیج در حالت زمستانه، بهتر است ابتدا به تفاوت عملکرد دستگاه در این دو وضعیت توجه کنید. شاید اصلا مشکل از خود دستگاه نباشید و به جز تعمیر پکیج لازم است به دنبال راهکار دیگری باشید.
مانند فرآیند تعمیر آبگرمکن به دلیل ایجاد صداهای بلند؛ لازم است برای پیدا کردن علت صدای پکیج در حالت زمستانه نیز، قبل از هر چیز به جنس صدای دستگاه دقت کنید. قطعات پکیج بسته به نوع عملکرد و ایرادی که پیدا میکنند، صداهای متفاوتی دارند. حتی محل و زمان شروع صدا نیز در تشخیص مشکل اهمیت دارد. با شناخت این صداها میتوانید تا حدود زیادی به منشأ اختلال در عملکرد دستگاه پی ببرید.
در تابستان میان دفعات استفاده شما از آب گرم مصرفی، پکیج فرصت استراحت دارد؛ اما در زمستان، حتی زمانی که از آب گرم استفاده نمیکنید، دستگاه باید افت دمای آب رادیاتورها را جبران کند.
پمپ سیرکولاسیون، فن و مشعل در مجموع ساعات بیشتری کار میکنند و آب باید مسیری بهمراتب طولانیتر را در مدار گرمایش طی کند. حالا تصور کنید پمپ دستگاه کمی استهلاک دارد یا بخشی از مسیر برگشت آب رادیاتورها دچار گرفتگی است. چنین مشکلاتی در فصل تابستان شاید چندان محسوس نباشند، اما با شروع گردش آب در مدار گرمایش، شرایط فرق میکند.
این موضوع توضیح میدهد که چرا حتی بعد از چند ماه استفاده بدون دردسر از پکیج، درست در اولین روزهای سرد سال به تعمیر دستگاه نیاز پیدا میکنید.
برای گرم کردن خانه، پکیج و رادیاتورها به یکدیگر وابستهاند. هر اختلالی در مسیر حرکت آب بین این دو، میتواند نحوه عملکرد قطعات داخلی پکیج را تغییر دهد.
برای مثال، بسته بودن یکی از شیرهای رفتوبرگشت، گرفتگی صافی مدار گرمایش یا محدود بودن مسیر عبور آب از رادیاتورها، شرایطی را به وجود میآورد که در آن حتی یک پمپ سالم هم نمیتواند آب را با دبی مناسب به گردش درآورد.
نتیجه این اختلال همیشه سرد ماندن رادیاتورها نیست. گاهی صدای سوت یا زوزه، زودتر از افت کیفیت گرمایش توجه شما را جلب میکند.
وجود هوا در مدار گرمایش نیز ماجرای مشابهی دارد. همراه با گردش آب، حبابهای هوا در لولهها حرکت میکنند و صدایی شبیه قلقل آب به وجود میآورند. در این وضعیت معمولا اختلاف دمای قسمت بالایی و پایینی رادیاتورها هم محسوس است.
به همین دلیل، باز کردن پکیج و بررسی مستقیم قطعات داخلی، همیشه نقطه شروع مناسبی برای عیبیابی دستگاه نیست.
طبیعی است که پس از چند سال استفاده از پکیج، دیگر همان کیفیت روزهای اول را در عملکرد دستگاه تجربه نکنید. با این حال، قرار نیست هر ایرادی در پکیج خودش را با نمایش یک کد خطا نشان دهد. گاهی مدتها پیش از اینکه دستگاه توانایی تامین گرمایش خانه را از دست بدهد، تغییر صدای آن از وجود یک مشکل فنی خبر میدهد. حتی شاید در طول روز چندان متوجه این تغییر نشوید و تازه شبها در سکوت خانه به غیرعادی بودن صدای پکیج پی ببرید.
رسوبات داخل مبدل اصلی بهتدریج فضای عبور آب را محدود میکنند. با کاهش جریان آب، حرارت در برخی نقاط مبدل تجمع پیدا میکند و حتی احتمال تشکیل موضعی حبابهای بخار وجود دارد. به همین دلیل، صدایی شبیه جوشیدن آب در کتری از پکیج میشنوید. چنانچه همزمان با شنیدن این صدا، دمای دستگاه بهسرعت بالا میرود، اما رادیاتورها هنوز به گرمای مطلوب نرسیدهاند، باید احتمال رسوبگرفتگی مبدل را در کنار سایر اختلالات گردش آب در نظر بگیرید.
شاید صدای پمپی که یاتاقانهای آن فرسوده شدهاند، در مدت کوتاه استفاده از آب گرم مصرفی چندان آزاردهنده نباشد؛ اما در زمستان برای ساعات بیشتری این صدا را میشنوید. فرسودگی یاتاقانها و اختلال در حرکت روتور از دلایل زوزه کشیدن پمپ هستند. نکته جالب اینجاست که حتی با وجود این ایرادات، پمپ تا مدتی به گردش آب ادامه میدهد و شما بدون مواجهه با اختلال محسوس در گرمایش خانه، صدای غیرعادی دستگاه را تجربه میکنید.
در پکیجهای دو مبدله مجهز به شیر سهطرفه، هر بار که در زمستان شیر آب گرم را باز میکنید، این قطعه مسیر گردش آب مدار اولیه را تغییر میدهد. استهلاک موتور شیر یا گیر کردن مغزی آن میتواند با تولید صدای غیرعادی همراه باشد. برای تشخیص این علت صدای پکیج در حالت زمستانه، به لحظه باز و بسته کردن شیر آب گرم دقت کنید؛ تکرار صدا هنگام تغییر وضعیت دستگاه، سرنخ مناسبی برای بررسی شیر سهطرفه است.
در فصل زمستان بهدلیل نیاز مداوم خانه به گرمایش، تعداد دفعات روشن شدن مشعل و مجموع ساعات فعالیت فن افزایش پیدا میکند. فرسودگی بلبرینگها، نامتعادل شدن پروانه یا تماس آن با قطعات اطراف، صدایی ایجاد میکند که شاید پیش از شروع فصل سرما کمتر متوجه آن شده باشید. چنانچه زوزه پکیج پیش از تشکیل شعله شروع میشود و پس از توقف فن دیگر آن را نمیشنوید، احتمال وجود ایراد در مجموعه فن قوت میگیرد.
برای تشخیص علت صدای پکیج در حالت زمستانه، به این موضوع دقت کنید که دستگاه دقیقا در چه موقعیتی سروصدا میکند. این اطلاعات گاهی از توصیف نوع صدا هم ارزش بیشتری دارند.
| زمان ایجاد صدا | بخشهای مشکوک به خرابی یا اختلال |
|---|---|
| بلافاصله پس از فعال کردن مدار گرمایش | پمپ، شیرهای رفتوبرگشت و هوای داخل مدار |
| چند دقیقه پس از روشن شدن مشعل | مبدل اصلی و مسیر گردش آب |
| هنگام باز و بسته کردن شیر آب گرم | شیر سهطرفه در مدلهای مجهز به آن |
| پس از بستن شیر چند رادیاتور | بایپس، پمپ و اختلاف فشار مدار |
| هنگام گرم یا سرد شدن شوفاژها | لولهکشی و بستهای نگهدارنده |
| همزمان با فعالیت فن | پروانه، بلبرینگها و اتصالات فن |
| درست در لحظه تشکیل شعله | سیستم احتراق |
برای مثال، صدایی که با بستن شیر چند رادیاتور شدت میگیرد، بیشتر توجه شما را به شرایط گردش آب و اختلاف فشار مدار جلب میکند تا سیستم احتراق دستگاه.
همین تفاوتهای ظاهرا جزئی هستند که مسیر عیبیابی پکیج را تغییر میدهند و احتمال تعویض بیدلیل قطعات را کمتر میکنند.
شاید تا زمانی که رادیاتورها گرم هستند، ضرورتی برای تعمیر پکیج احساس نکنید؛ اما ادامه فعالیت دستگاه در شرایط نامناسب همیشه تصمیم اقتصادی خوبی نیست. گرفتگی مدار گرمایش را در نظر بگیرید. برطرف کردن گرفتگی صافی برگشت آب هزینه متفاوتی با تعویض یک پمپ آسیبدیده دارد. بیتوجهی به اختلال گردش آب میتواند در برخی شرایط استهلاک قطعات را افزایش دهد و دامنه تعمیرات را گستردهتر کند.
از طرف دیگر، میان صدای ناشی از انبساط لولهها و صدای ضربه شدید هنگام روشن شدن مشعل تفاوت زیادی وجود دارد. صدای دوم میتواند از اختلال در احتراق خبر دهد؛ مشکلی که در صورت مواجهه با آن باید دستگاه را خاموش کنید و تا زمان بررسی تخصصی، دوباره آن را راه نیندازید.
بنابراین گرم بودن رادیاتورها را ملاک سلامت پکیج قرار ندهید. دستگاه میتواند همچنان وظیفه گرمایش خانه را انجام دهد، اما در شرایط استاندارد کار نکند.
مرز میان سرویس و تعمیر پکیج را نوع اختلال دستگاه مشخص میکند. هواگیری مدار، رفع گرفتگی صافی و اصلاح اتصالات با تعمیر فن، تعویض پمپ یا تعویض مبدل تفاوت دارند؛ هم از نظر هزینه و هم از نظر میزان پیچیدگی کار.
آنچه در این میان اهمیت دارد، تشخیص درست ترتیب خرابیهاست. برای مثال، تعویض پمپ بدون بررسی علت اختلال گردش آب، احتمال تکرار مشکل را از بین نمیبرد.
در فصل سرما که فرصت چندانی برای آزمونوخطا ندارید، لازم است برای تعمیرات این دست از مشکلات، از تعمیر بخاری گرفته تا دستگاههایی مانند پکیج، از یک مرجع معتبر کمک بگیرید چرا که هدف از تعمیر یک دستگاه پرسروصدا، صرفا ساکت کردن آن نیست؛ بلکه باید عاملی را برطرف کنید که شرایط طبیعی کارکرد پکیج را تغییر داده است. در غیر این صورت، حتی با قطع شدن موقت صدا هم احتمال بازگشت مشکل وجود دارد.