سیستم امنیتی ساختمان به مجموعه‌ای از تجهیزات و فناوری‌ها گفته می‌شود که برای حفاظت از افراد، دارایی‌ها و بخش‌های مختلف ساختمان طراحی شده‌اند. این سیستم‌ها می‌توانند تهدیدهای احتمالی را شناسایی کنند، هشدار دهند، تصاویر را ثبت کنند یا دسترسی افراد را به قسمت‌های مشخص کنترل کنند. برای حفاظت جامع، بهتر است سیستم‌های امنیتی را در کنار تجهیزات ایمنی ساختمان در نظر گرفت. برای مثال، دوربین مداربسته و دزدگیر بیشتر وظیفه حفاظت در برابر سرقت و ورود غیرمجاز را برعهده دارند؛ درحالی‌که سیستم اعلام و اطفای حریق با هدف شناسایی و کنترل آتش‌سوزی نصب می‌شود.
یک سیستم نظارت تصویری معمولاً از دوربین، دستگاه ذخیره‌ساز DVR یا NVR، هارددیسک مخصوص ضبط تصاویر، کابل یا تجهیزات شبکه، منبع تغذیه و نمایشگر تشکیل می‌شود. برخی مدل‌ها نیز امکاناتی مانند تشخیص حرکت، دید در شب و مشاهده تصاویر از راه دور دارند.
مزایای نصب دوربین مداربسته:
دزدگیر اماکن یکی از مهم‌ترین سیستم‌های حفاظتی ساختمان است که برای شناسایی ورود غیرمجاز و اعلام هشدار طراحی شده است. این سیستم با استفاده از حسگرهای مختلف، وضعیت درها، پنجره‌ها و بخش‌های حساس ساختمان را بررسی می‌کند و هنگام شناسایی شرایط مشکوک، آژیر یا اعلان هشدار فعال می‌شود.
دزدگیرها از نظر نحوه اتصال به سنسورها به دو گروه اصلی سیمی و بی‌سیم تقسیم می‌شوند. دزدگیر سیمی معمولاً برای ساختمان‌های در حال ساخت یا مجموعه‌هایی مناسب است که امکان کابل‌کشی اصولی وجود دارد. دزدگیر بی‌سیم نیز به دلیل کاهش نیاز به کابل‌کشی، گزینه‌ای پرکاربرد برای ساختمان‌های آماده و واحدهای مسکونی است. دزدگیرهای هوشمند می‌توانند به تلفن همراه متصل شوند و وضعیت سیستم را از راه دور نمایش دهند. بااین‌حال، عملکرد هشدار از راه دور به نوع دستگاه، اتصال ارتباطی و تنظیمات آن وابسته است.
سیستم کنترل تردد (Access Control) برای تعیین و مدیریت مجوز ورود افراد به ساختمان یا بخش‌های مشخص طراحی شده است. این تجهیزات به‌ویژه در ساختمان‌های اداری، شرکت‌ها، بیمارستان‌ها، مراکز داده و مجتمع‌های مسکونی کاربرد دارند. در سیستم کنترل تردد، تنها افرادی که مجوز معتبر دارند می‌توانند از درهای تحت کنترل عبور کنند. مجوز ممکن است براساس کارت، رمز، اثر انگشت، تشخیص چهره یا اعتبارنامه دیجیتال صادر شود.
قفل هوشمند نسل جدیدی از تجهیزات کنترل دسترسی است که می‌تواند بدون نیاز به کلید مکانیکی معمول، امکان باز و بسته‌کردن در را فراهم کند. این قفل‌ها اغلب از رمز عبور، اثر انگشت، کارت یا اپلیکیشن تلفن همراه پشتیبانی می‌کنند. در برخی مدل‌ها نیز امکان تعریف رمز موقت برای مهمانان و مشاهده گزارش دسترسی وجود دارد. قفل‌های دیجیتال برای آپارتمان‌ها، دفاتر کار، واحدهای اجاره‌ای و فضاهای دارای رفت‌وآمد کنترل‌شده مناسب هستند. هنگام انتخاب قفل باید به کیفیت بدنه، نوع مغزی، منبع تغذیه، روش دسترسی اضطراری و سازگاری با در توجه کرد.
سیستم اعلام حریق متعارف (Conventional): تجهیزات در زون‌های مشخص دسته‌بندی می‌شوند و پنل معمولاً محدوده یا زون وقوع هشدار را نمایش می‌دهد. این سیستم برای بعضی ساختمان‌های کوچک و متوسط مناسب است.
سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر (Addressable): تجهیزات آدرس مشخص دارند و پنل می‌تواند دستگاه یا نقطه‌ای را که سیگنال ارسال کرده شناسایی کند. این سیستم برای ساختمان‌های بزرگ و مجموعه‌هایی با تعداد زیاد تجهیزات کاربرد دارد.
سیستم اعلام حریق بی‌سیم: تجهیزات از ارتباط رادیویی استفاده می‌کنند و در بعضی پروژه‌های بازسازی یا فضاهایی که کابل‌کشی دشوار است گزینه مناسبی هستند.
سیستم اطفای حریق برای کنترل، محدودکردن یا خاموش‌کردن آتش‌سوزی استفاده می‌شود. برخلاف سامانه اعلام حریق که وظیفه اصلی آن تشخیص و هشدار است، تجهیزات اطفای حریق مستقیماً در مهار آتش نقش دارند. سیستم‌های اطفا براساس نوع ماده خاموش‌کننده، محل استفاده و ماهیت خطر به گروه‌های مختلف تقسیم می‌شوند. سیستم اسپرینکلر آبی از شبکه لوله‌کشی و آب‌پاش‌های خودکار تشکیل شده و برای کنترل آتش‌سوزی در ساختمان‌های مسکونی، اداری، تجاری و صنعتی به کار می‌رود. سیستم اطفای گازی در شرایط طراحی مناسب، برای فضاهایی مانند اتاق سرور و بعضی اتاق‌های تجهیزات حساس استفاده می‌شود. نوع عامل اطفا و ایمنی افراد اهمیت زیادی دارد. سیستم اطفای شیمیایی تر برای خطرات خاص مانند آتش‌سوزی روغن و چربی در تجهیزات پخت‌وپز آشپزخانه‌های صنعتی کاربرد دارد. کپسول آتش‌نشانی دستی برای مقابله اولیه با آتش‌سوزی‌های کوچک و متناسب با نوع حریق به کار می‌رود؛ آن هم زمانی که استفاده ایمن و مسیر خروج مناسب وجود داشته باشد. اسپرینکلرها یکی از تجهیزات مهم حفاظت خودکار در برابر آتش هستند و طراحی و نصب آن‌ها در بسیاری از پروژه‌ها براساس استانداردهای مرتبط مانند NFPA 13 انجام می‌شود. برای خاموش‌کننده‌های قابل‌حمل نیز NFPA 10 مرجع تخصصی شناخته‌شده‌ای است.
سیستم تشخیص نشت گاز یکی از تجهیزات مهم ایمنی ساختمان است که برای شناسایی غلظت غیرعادی گازهای مشخص طراحی می‌شود. در صورت تشخیص گاز بیش از حد مجاز تنظیم‌شده، دستگاه هشدار فعال می‌کند و در بعضی مدل‌ها می‌تواند فرمان قطع جریان گاز را به شیر برقی سازگار ارسال کند. این سیستم در آشپزخانه، موتورخانه، رستوران، تأسیسات صنعتی و فضاهایی که تجهیزات گازسوز وجود دارند کاربرد دارد. هنگام انتخاب آشکارساز، باید به نوع گاز توجه کرد؛ زیرا حسگر گاز طبیعی، گاز مایع و مونوکسیدکربن لزوماً یکسان نیستند. محل نصب نیز باید براساس مشخصات گاز، دستورالعمل سازنده و الزامات ایمنی تعیین شود.
سیستم مدیریت ساختمان یا BMS یک سامانه متمرکز برای پایش و کنترل تجهیزات فنی ساختمان است. این سیستم می‌تواند مدیریت روشنایی، تهویه مطبوع، مصرف انرژی و برخی تجهیزات کنترلی را ساده‌تر کند. در پروژه‌های پیشرفته، BMS با سامانه‌های امنیتی و ایمنی تبادل اطلاعات می‌کند. برای مثال، ممکن است وضعیت تجهیزات کنترل تردد یا هشدارهای سامانه اعلام حریق را نمایش دهد. البته BMS به‌خودی‌خود جایگزین پنل مستقل اعلام حریق یا تجهیزات ایمنی تأییدشده نیست. فرمان‌ها و ارتباطات مربوط به حفاظت جان باید مطابق طراحی مهندسی و ضوابط مربوطه اجرا شوند.
سیستم هشدار اضطراری و تخلیه برای اطلاع‌رسانی به افراد در شرایطی مانند آتش‌سوزی یا حوادثی که نیازمند خروج از ساختمان هستند، طراحی می‌شود. این سامانه می‌تواند از آژیر، فلاشر، بلندگو و پیام‌های صوتی ازپیش‌ضبط‌شده یا زنده استفاده کند. در بعضی ساختمان‌های بزرگ، تخلیه به‌صورت مرحله‌ای و براساس سناریوی ایمنی انجام می‌شود. این تجهیزات مانند دزدگیر به‌ویژه در مراکز تجاری، بیمارستان‌ها، هتل‌ها، سالن‌های اجتماعات و برج‌های مرتفع اهمیت دارند. طراحی آن‌ها باید با راهبرد تخلیه و سامانه اعلام حریق ساختمان هماهنگ باشد. زمان‌بندی سرویس به نوع سیستم، دستورالعمل سازنده، شرایط محیطی و مقررات مربوط بستگی دارد. به‌ویژه برای سامانه‌های ایمنی حریق باید برنامه بازرسی و آزمایش مستند توسط افراد صلاحیت‌دار اجرا شود.
