عصر حاضر را میتوان دوران شتاب بیسابقه در تغییرات بازار، نوسانات شدید نرخ ارز و پیچیدگیهای روزافزون در زنجیره تامین بینالمللی دانست. در چنین زیستبوم اقتصادی متلاطمی، بنگاههای اقتصادی و بهویژه شرکتهای فعال در حوزه واردات و صادرات، با چالشهای ساختاری عظیمی جهت حفظ رقابتپذیری، پیشبینی دقیق بازارهای هدف و مدیریت بهینه منابع مالی و کالا روبهرو هستند. عدم شفافیت دادههای مالی، تاخیرهای عملیاتی در ترخیص کالا، ناکارآمدی در پیشبینی دقیق تقاضا و عدم هماهنگی میان دفاتر داخلی و نمایندگیهای خارجی، تنها بخشی از گلوگاههای ساختاری است که سودآوری و حتی بقای سازمانها را تهدید میکند. در این میان، بکارگیری بستر فناوری و کوچ از راهکارهای سنتی و جزیرهای به زیرساختهای مدرن، دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی بنیادین برای تابآوری در عرصه تجارت محسوب میشود.
استفاده از ERP ابری برای شرکتهای بازرگانی بهعنوان پیشران اصلی تحول دیجیتال، توانسته روش مدیریت فرآیندها را از پایهریزی تا اجرا دستخوش تغییری کارآمد کند. با یکپارچهسازی کامل فرآیندهای مالی، انبارداری، فروش، تدارکات و بازرگانی خارجی در بستر رایانش ابری، امکان اتخاذ تصمیمات مبتنی بر دادههای واقعی و لحظهای فراهم است. تجربیات تجاری و بررسیها نشان میدهد که برای غلبه بر چالشهای ویژه بازار، بهرهگیری از یک نرم افزار بازرگانی جامع و بومی اهمیت حیاتی دارد؛ چراکه امروزه پیادهسازی یک راهکار ERP ایرانی توانمند و متناسب با بوم تجاری کشور، اولین گام برای بقا و توسعه شرکتهای وارداتی و صادراتی است.
سیستم برنامهریزی منابع سازمانی ابری یا Cloud ERP، یک بستر نرمافزاری جامع و یکپارچه است که به جای اجرا روی سرورهای فیزیکی و دیتاسنترهای داخلی شرکت، بر روی مراکز داده امن ابری میزبانی میشود. در این مدل، نیازی به خرید تجهیزات سختافزاری گرانقیمت یا راهاندازی شبکههای پیچیده نیست؛ بلکه تمامی مدیران، کارشناسان بازرگانی، انبارداران و حسابداران میتوانند از طریق مرورگرهای وب یا اپلیکیشنهای موبایل و با استفاده از هر دستگاه متصل به اینترنت، به اطلاعات و ماژولهای مدیریتی سازمان دسترسی پیدا کنند.
از نظر متدولوژی، ERP ابری برای شرکتهای بازرگانی تمام جریانات کاری سازمان را در یک پایگاه داده مرکزی متمرکز میسازد. بدین ترتیب، با ثبت یک پروژه یا ثبت سفارش جدید در ماژول بازرگانی، اثرات بهطور خودکار در برنامهریزی نقدینگی بخش مالی منعکس میشود. با ترخیص کالا از گمرک و ورود آن به انبار، موجودی به صورت لحظهای بروزرسانی شده و اطلاعات بهای تمامشده بر اساس هزینههای واقعی محاسبه میگردد تا تیم فروش بتواند با حاشیه سود دقیق، فاکتورهای فروش را صادر نماید.
مقایسه شاخصهای کلیدی عملکرد میان سیستمهای ابری و سیستم های سنتی:
|
شاخص ارزیابی |
ERP ابری (Cloud ERP) |
نرمافزار ERP سنتی |
|
هزینه اولیه |
بسیار پایین؛ عدم نیاز به خرید سرور، تجهیزات شبکه و دیتاسنتر فیزیکی |
بسیار بالا؛ نیازمند سرمایهگذاری سنگین در خرید سرور و سختافزار |
|
مدل مالی و پرداخت |
پرداخت حق اشتراک دورهای (مدل SaaS/OPEX) بر اساس میزان مصرف |
خرید لایسنس دائمی (CAPEX) به همراه هزینههای سالانه پشتیبانی |
|
سرعت استقرار و راهاندازی |
سریع (چند روز تا چند هفته) به دلیل آماده بودن زیرساخت ابری |
زمانبر (چند ماه) به دلیل فرایندهای پیچیده خرید و تنظیم سرورها |
|
امنیت و پشتیبانگیری دادهها |
رمزنگاری پیشرفته، پشتیبانگیری خودکار چندلایه در مراکز داده امن |
وابسته به سطح دانش، دقت و توانمندی تیم فناوری اطلاعات داخلی |
|
دسترسیپذیری و انعطاف |
دسترسی ۲۴/۷ از هر مکان و با هر دستگاه متصل به اینترنت |
محدود به شبکه داخلی شرکت یا استفاده از VPNهای کند و ناامن |
|
ارتقاء و بهروزرسانی سیستم |
بهروزرسانی خودکار و مداوم توسط ارائهدهنده |
نیازمند صرف هزینه و توقف سیستم |
|
مقیاسپذیری |
آنی؛ افزایش کاربر، شعب یا ماژولها |
پیچیده و پرهزینه؛ نیازمند ارتقای فیزیکی |
استفاده از erp ابری برای شرکتهای بازرگانی تمامی ارکان اجرایی، مالی و تجاری سازمان را تحت تاثیر قرار داده و بهرهوری را به نحو چشمگیری افزایش میدهد.
شرکتهای فعال در تجارت بینالملل دارای ساختار توزیعشده هستند؛ دفتر مرکزی در یک شهر، انبارها در مناطق آزاد یا حاشیه شهرها، دفاتر خریدهای ارزی در کشورهای مبدا و کارشناسان ترخیص در مبادی گمرکی قرار دارند. بستر ابری این فاصله را از میان برمیدارد. کارشناس ترخیص مستقیما در مبدا گمرکی اسناد، قبض انبار و برگههای سبز گمرکی را در سامانه بارگذاری میکند و مدیر بازرگانی در دفتر مرکزی همان لحظه وضعیت ترخیص محموله را مشاهده مینماید.
ارتقا و نگهداری دیتاسنترهای داخلی، خرید سرورهای جدید، تامین تجهیزات پشتیبانگیری و استخدام نیروهای متخصص IT برای نگهداری ۲۴ ساعته، هزینههای سنگینی را به شرکت تحمیل میکند. بر اساس تحلیلهای آماری، کوچ به راهکارهای ابری میتواند تا ۳۰٪ از هزینههای کلی مالکیت و نزدیک به ۸۰٪ از هزینههای مستقیم نگهداری زیرساخت IT را کاهش دهد.
مدیریت انبار در شرکتهای بازرگانی به دلیل تنوع کالاها، تعدد انبارها و لزوم رهگیری سری ساخت (Batch Number) و تاریخ انقضا، پیچیدگی بالایی دارد. سیستم ابری با یکپارچهسازی فرآیند انبارداری، نقطه سفارش کالاها را به صورت هوشمند و بر اساس تحلیل روند فروش و زمانبندی تامین محاسبه میکند. سیستم هشدارهای خودکار برای حداقل و حداکثر موجودی صادر کرده و از یک سو از خواب سرمایه به دلیل خریدهای مازاد و از سوی دیگر از کسری کالا و از دست رفتن فرصتهای فروش جلوگیری مینماید.
موفقیت در بازار بازرگانی مرهون پیگیری پیشفاکتورها، ارائه اعتبارات و حفظ ارتباط مستمر با مشتریان است. زمانی که سیستم ERP با crm شرکت های بازرگانی یکپارچه میشود، چرخهای کامل از نفوذ در بازار تا وصول مطالبات شکل میگیرد.
در این فرآیند، تیم فروش با استفاده از ماژول crm شرکت های بازرگانی سوابق مذاکرات تجاری، سقف اعتبار مشتریان و پیشفاکتورها را مدیریت میکند. به محض قطعی شدن سفارش مشتری در CRM، اطلاعات خودکار به سیستم ERP منتقل شده، مانده اعتبار مشتری بررسی میگردد، موجودی انبار رزرو شده و در صورت نیاز، درخواست واردات یا تامین کالا صادر میشود. این همافزایی زمان پاسخگویی را به حداقل رسانده و رضایتمندی خریداران را افزایش میدهد.
|
مؤلفه هزینه |
مبنای تسهیم در سیستم |
اثر بر بهای تمامشده (Landed Cost) |
|
ارزش فوب کالا (FOB) |
ارزش فاکتور تامینکننده |
قیمت پایه خرید کالا |
|
هزینه حمل و بیمه (CFR/CIF) |
وزن، حجم یا ارزش کالا |
اضافه شدن به ارزش مبنای گمرک |
|
حقوق و عوارض گمرکی |
تعرفه گمرکی و ارزش اظهاری |
افزایش مستقیم بهای تمامشده کالا |
|
هزینههای ترخیص و انبارداری |
تناسب وزنی یا تعدادی اقلام |
تسهیم به عنوان هزینههای مستقیم خرید |
نتیجه این محاسبات در نرم افزار بازرگانی ابری، ارائه گزارشهای دقیق از سود خالص هر محموله و جلوگیری فروش کالا زیر قیمت تمامشده است.
ارزیابی توجیه اقتصادی هر راهکار نرمافزاری نیازمند بررسی دقیق شاخص نرخ بازگشت سرمایه (ROI) و مدلهای هزینهای است. در پیادهسازی سیستمهای قدیمی، شرکتها با ساختار هزینهای CAPEX (هزینههای سرمایهای) روبهرو بودند که مستلزم تخصیص بودجههای کلان در ابتدای پروژه برای خرید لایسنس، سرورها و دیتاسنتر بود.
در مقابل، ERP ابری برای شرکتهای بازرگانی بر پایه مدل پرداخت حق اشتراکی یا نرمافزار بهعلاوه خدمت (SaaS) عمل میکند و ساختار مالی را به OPEX (هزینههای عملیاتی) تغییر میدهد. شرکت بر اساس تعداد کاربران، فضای ذخیرهسازی و ماژولها، هزینهای دورهای و پیشبینیپذیر میپردازند. از همین جهت اجرای این سیستم ها ارزش سرمایه گذاری بالایی دارند.