اگر در این روزهای پرتلاطم گذرتان به پاساژهای فروش موبایل بیفتد، پیش از آنکه ویترینهای رنگارنگ توجهتان را جلب کنند، زمزمه فروشندگانی را میشنوید که از «بیثباتی» و «نامعلوم بودن فردا» حرف میزنند. بازار تلفن همراه در کمتر از سه ماه گذشته چنان دچار التهاب و رشد قیمت شده که فعالان آن تعبیر «ترمز بریدن» را برای توصیف شرایط کنونی بهکار میبرند. مشاهدات میدانی از مراکز اصلی خرید و فروش پایتخت حاکی از آن است که سطح عمومی قیمت موبایل در ایران از زمستان تا نیمه اردیبهشت ۱۴۰۵، بهطور میانگین ۵۰ درصد افزایش یافته است؛ رشدی که در مدلهای اقتصادی و میانرده نمود بسیار شدیدتری داشته و عملاً بخش بزرگی از خریداران را از بازار بیرون رانده است.
در یکی از پاساژهای پرتردد مرکز شهر، فروشندهای درحالیکه مدام قیمتها را روی گوشی خود چک میکند، با لحنی آمیخته به درماندگی میگوید:
«قیمت این مدل میانرده همین سه هفته پیش حدود ۱۵ میلیون تومان بود، الان به بالای ۲۰ میلیون رسیده. مشتری هم حق دارد نخرد؛ چون نمیداند هفته بعد ارزانتر میشود یا گرانتر.»
این روایت پراکنده، تصویر تلخی از وضعیت روانی حاکم بر بازار است؛ بازاری که نه فروشنده در آن تکلیف خود را میداند و نه خریدار جسارت تصمیمگیری دارد. دادههای استخراجشده از فروشگاههای آنلاین معتبر نیز این مشاهدات میدانی را تأیید میکند و نشان میدهد بسیاری از مدلها از ابتدای فروردین تا اواسط اردیبهشت، چندینبار افزایش قیمت را ثبت کردهاند.
نگاهی به آخرین قیمتهای ثبتشده در نیمه اردیبهشت ۱۴۰۵، عمق فاجعه را بهخوبی نمایان میسازد. در رده گوشیهای اقتصادی، مدل گلکسی A06 هماکنون ۲۵ میلیون تومان قیمت دارد؛ درحالیکه همین دستگاه در اوایل فروردین زیر ۲۰ میلیون تومان و ابتدای اسفند ۱۴۰۴ حدود ۱۷ میلیون تومان معامله میشد.
در رده میانرده، قیمت گوشیهایی مانند گلکسی A56 به بازه ۹۵ تا ۱۰۱ میلیون تومان رسیده و ردمی نوت ۱۴ پرو نیز حدود ۶۹ میلیون تومان قیمتگذاری میشود. در بخش پرچمدارها اما وضعیت بسیار پیچیدهتر است:
گلکسی A56 و A36
یکی از فروشندگان قدیمی با اشاره به گوشی میانردهای که روی پیشخوان گذاشته، میگوید:
«این مدل تا قبل عید حدود ۷۰ میلیون بود، الان مشتری باید نزدیک ۱۰۰ میلیون تومان هزینه کند.»
نکته قابلتأمل در این میان، شکاف عمیقتر شدن فاصله قیمتی بین گوشیهای پرچمدار و میانرده است.
| مدل گوشی | رده | قیمت (میلیون تومان) |
|---|---|---|
| گلکسی A06 | اقتصادی | ۲۵ |
| ردمی نوت ۱۴ پرو | میانرده | ۶۹ |
| گلکسی A56 | میانرده | ۹۵ تا ۱۰۱ |
| گلکسی S25 Ultra | پرچمدار | ۲۸۴ |
| آیفون ۱۷ پرو مکس | پرچمدار | ۳۶۷ (بدون رجیستر) ۴۵۰ (با رجیستر) |
فعالان بازار برای تبیین این التهاب بیسابقه، سه عامل اصلی را در قالب یک مثلث بحرانزا معرفی میکنند:
۱- نااطمینانی در فضای اقتصادی: یکی از عمدهفروشان در اینباره میگوید:
«وقتی نمیدانیم هفته بعد چه اتفاقی میافتد، مجبوریم قیمت را کمی بالاتر ببندیم تا ضرر نکنیم.»
این جمله کوتاه نشاندهنده آن است که بخشی از قیمت فعلی کالا، نه بر اساس هزینههای واقعی، بلکه بر مبنای ترس از آینده تعیین میشود.
۲- تداوم مشکلات در زنجیره تأمین و واردات: اگرچه برخی محدودیتهای رسمی کاهش یافته، اما فرایند تأمین کالا همچنان پرهزینه و زمانبر است. افزایش هزینههای حملونقل و تأخیر در ترخیص کالا از گمرک، مستقیماً به قیمت نهایی افزوده میشود.
۳- نوسانات نرخ ارز و انتظارات تورمی: یکی از فروشندگان در توصیف این وضعیت میگوید:
«حتی اگر دلار بالا نرود، همین که احتمالش باشد، قیمتها تکان میخورد.»
بنابراین میتوان گفت بازار موبایل امروز بیش از آنکه تابع عرضه و تقاضای کلاسیک باشد، اسیر انتظارات و نااطمینانیها شده است.
گلکسی S26 اولترا دربرابر آیفون ۱۷ پرو مکس
نکته نگرانکننده دیگر، متکی بودن بازار به موجودیهای قدیمی است. بهگفته فعالان، بخش عمده گوشیهایی که هماکنون در ویترین مغازهها دیده میشود، مربوط به محمولههایی است که در ماههای پایانی سال گذشته وارد و ترخیص شدهاند.
ورود محمولههای جدید هنوز به سطح قابلتوجهی نرسیده و در چنین شرایطی، حتی افزایش جزئی در تقاضا میتواند جرقه رشد دوباره قیمتها را بزند. خریداران محتاطتر شدهاند، فروشندگان محافظهکارتر عمل میکنند و قیمتها همچنان میل به افزایش دارند. تا زمانی که متغیرهای کلان اقتصادی به ثبات نسبی نرسند، این بیقراری مهمان ناخوانده بازار تلفن همراه خواهد ماند.
نظر شما راجعبه جهش ۵۰ درصدی قیمت موبایل در سه ماه اخیر چیست؟ با این روند، آیا ترجیح میدهید گوشی فعلی خود را تعمیر کنید یا همچنان بهدنبال خرید یک دستگاه جدید هستید؟
با عضویت در شبکههای اجتماعی ترنجی از آخرین اخبار فناوری باخبر شوید!
