10 − دو =

حساب کاربری ندارید؟ ثبت نام کنید

مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

Avatar

نوشته

1 ماه قبل | 20 دیدگاه | بازی

بازی های ویدیویی از سال 1970 تا الآن مسیر طولانی را طی کرده اند. با عرضه PS5 و Xbox Series X رسماً وارد نسل نهم کنسول های بازی شده ایم. اما چه شد که به این نقطه رسیدیم؟ برای مروری بر هشت نسل کنسول های بازی با ترنجی همراه باشید.

نسل اول کنسول های بازی – 1972

در سال 1972 با راه اندازی اولین کنسول بازی خانگی یعنی Magnavox Odyssey تلویزیون از یک دستگاه منفعل به یک دستگاه تعاملی تبدیل شد. با این گام انقلابی، سرگرمی در خانه برای همیشه تغییر کرد.
بازی های این کنسول حداکثر از سه نقطه مربع و یک خط عمودی واحد تشکیل شده بودند که تمام سیستم قادر به پردازش آن بود. در تلاش برای افزودن کمی رنگ و تنوع، پوشش های پلاستیکی ارائه شده است که می توانند مستقیماً بر روی صفحه تلویزیون قرار بگیرند و صفحه را از حالت سیاه و سفید بیرون بیاورند.
برای کنترل عملکرد، از شماره گیری به جای دکمه و یک آنالوگ ابتدایی استفاده می شد. در واقع تنها دکمه، دکمه تنظیم مجدد بازی بود.
بازی ها، روی مدار هایی ذخیره شده بودند و مستقیماً به کنسول متصل می شدند.
کنسول ادیسه همچنین برای اولین بار از یک تفنگ سبک برای بازی استفاده کرد.
مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

کنسول Magnavox Odyssey

مروری بر هشت نسل کنسول های بازی
البته ادیسه تنها کنسول نسل اول نبود. در آن زمان کنسول های دیگری مثل Interton Video و Coleco Telstar نیز وجود داشتند. اما هیچ یک نتوانستند موفقیتی به اندازه ادیسه کسب کنند.

نسل دوم کنسول های بازی – 1976

کنسول های نسل دوم با ریزپردازنده ها معرفی شدند. در سال 1976 اولین کنسول بازی نسل دوم معرفی شد که دوره ای جدید از رنگ و صدا را نوید می داد.
مدار های محدود نسل اول جای خود را به بازیهای کامل ذخیره شده در کارتریج می دادند، و کنترل بازی ها به لطف آنالوگ ها و دکمه های جدید بسیار بهبود یافته بودند.
بنابراین هنگامی که مجموعه ای از ماشین آلات سکه ای مثل Namco’s Pac Man و Nintendo’s Donkey Kong شروع به جمع آوری سکه در سراسر جهان کرده بودند، کنسول ها از موقعیت خوبی برخوردار بودند تا این تجارب بازی را بدون پرداخت سکه اضافی به ارمغان بیاوردند.
آتاری شرکتی بود که این موضوع را به خوبی درک کرد و با ساخت Atari 2600 بهترین کنسول نسل دوم را ارائه داد. این کنسول با بازی Space Invaders به موفقیت چشمگیری دست یافت. (برخی از افراد فقط برای این بازی کنسول را می خریدند!)
مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

کنسول Atari 2600

مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

بازی Space Invaders

 نسل سوم کنسول های بازی – 1983

نسل سوم کنسول های بازی مانند یک ققنوس 8 بیتی از خاکستر سقوط نسل دوم برخاستند. این عصر ماشین های 8 بیتی بود که گرافیک های رنگارنگ و طراحی بازی مبتکرانه را به ارمغان می آورد.
با وجود اینکه در نسل دوم کنسول های 16 بیتی هم وجود داشتند اما این نسل با یک افسانه 8 بیتی به نام نینتندو همراه بود که با بازی هایی مثل ماریو یک گام انقلابی دیگر در زمینه بازی های ویدیویی برداشت.
مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

کنسول (Nintendo Entertainment System (NES

مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

نسل چهارم کنسول های بازی – 1987

جنگ!

نینتندو، پادشاه بلامنانع نسل سوم، سرانجام با رقیبی که شایسته تاج بود دیدار کرد. سگا، Mega Drive 16 بیتی جدید خود را در سال 1988 در برابر غول 8 بیتی نینتندو به بازار عرضه کرد.
Mega Drive به توسعه دهندگان این قدرت را داد تا بازی هایی با پیمایش چند جهته سریع و نوعی صداگذاری که تاکنون فقط در ماشین های بازی سکه ای موجود بود، ایجاد کنند.
سگا، مگا درایو را کاملاً به سمت جمعیت نوجوانان سوق داد. بازاریابی عظیمی انجام شد. سگا توانست قبل از عرضه نینتندو 16 بیتی با نام Super Nintendo نفوذ قابل توجهی در بازار نینتندو ایجاد کند. با عرضه Super Nintendo (یا SNES) در سال 1990، بسیاری از مردم سگا و نینتندو را برابر می دانستند.
اتفاقی که افتاد، برخورد واقعی غول های بازی بود؛ این دو کنسول که توسط طلسم هایشان سونیک و ماریو در ذهن عموم تجسم پیدا می کردند، برای برتری رقابت شدیدی داشتند.
Street Fighter II محبوب ترین بازی سرگرمی Capcom به عنوان یک کودتای بزرگ به سوپر نینتندو آمد و باعث حسادت بزرگی برای صاحبان سگا شد، که سرانجام با گذشت بیش از یک سال نسخه را دریافت کردند. Sonic 2 برای سگا یک ضربه عظیم به نینتندو بود، و حرکت رو به جلو را برای سگا ادامه می داد، اما بازیهایی مانند Super Mario Kart و Donkey Kong Country از نظر فنی جالب توجه بودند و سوپر نینتندو را جذاب می کردند.
سگا سعی کرد با افزودنیهای سخت افزاری عمر مگا درایو را افزایش دهد. ابتدا Mega CD ارائه شد که بازی های دارای ویدیوی ابتدایی را به موفقیت می رساند. بعداً، کارتریج مبتنی بر 32X وعده داده گرافیک سه بعدی شبیه نسل بعدی سیستم ها (به نوعی نسل چهار و نیم) بود. اما فروش ضعیف آن باعث شد سگا نتواند آن را پشتیبانی کند.

 

مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

مروری بر هشت نسل کنسول های بازیمروری بر هشت نسل کنسول های بازی

مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

نسل پنجم کنسول های بازی – 1993

به لطف فراگیر شدن فناوری CD Rom شاهد تغییر از بازی های دو بعدی به سمت گرافیک سه بعدی و چند ضلعی بودیم که قبلاً روی PC اجرا شده بود. نسل پنجم کنسول ها مسلماً متحول کننده ترین دوران در تاریخ بازی ها بود. این نسلی بود که سونی را وارد صحنه رقابت کنسول ها کرد.
تعداد زیادی از رقبا کنسول های جدیدی را معرفی کردند که مشتاق عرضه کنسول، قبل از سگا و نینتندو بودند. FM Towns Marty ، PC FX NEC، Amiga CD32 و Atari Jaguar همه زودتر راه اندازی شدند، اما هزینه های زیاد و کمبود عناوین واقعا عالی باعث شد افراد کمی از دستگاه های 16 بیتی سگا و نینتندو دور شوند.
سونی، پلی استیشن 32 بیتی را در ژاپن در سال 1994 معرفی کرد. سونی نه با داشتن شجره نامه فوق العاده بازی سگا و نه نینتندو در زمینه توسعه بازی های خانگی، پشتیبان توسعه دهندگان شخص ثالث برای ساخت بازی برای سیستم خود بود. سونی پس از معامله با Namco برای آوردن بازی های Tekken و Ridge Racer به پلی استیشن بسیار زیرکانه عمل کرد. این بازی ها ایده مطلوبی برای مقایسه با بازی های سگا و نینتندو بودند.
نینتندو 64 که بسیار مورد انتظار بود در سال 1997 وارد شد. دستگاه نینتندو مبتنی بر کارتریج بود و با یک کنترلر آنالوگ منحصر به فرد برای تکمیل بازی بی نظیر خود، ماریو 64 همراه بود. تولید کارتریج گران بود، و هزینه پایین CD رام ها سونی را فعال تر می کرد.
 در همین حال سگا، کنسول SEGA Saturn را برای نسل پنجم عرضه کرد که فقط در ژاپن به فروش خوبی دست یافت.
مروری بر هشت نسل کنسول های بازی
مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

سونی در نسل پنج

این سونی بود که در نسل پنجم پیروز شد، و پلی استیشن فروش رقبای باسابقه خود را ناچیز کرد و مورد توجه بازیکنان و توسعه دهندگان قرار گرفت. کتابخانه نرم افزار های متنوع این کنسول بهترین طراحی بازی را در طیف گسترده ای از ژانرها به نمایش می گذارد.
PlayStation در فرهنگ عامه، به ویژه در انگلیس که بسیاری از فروش آن در همین منطقه بود تاثیر گذاشت. بازی هایی مانند Crash نیز در فروش این کنسول بی تاثیر نبودند.
مروری بر هشت نسل کنسول های بازی
مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

نسل ششم کنسول های بازی – 1998

نسل ششم کنسول ها شاهد یک رقیب بودند، یک رقیب جدید اولین قدم ها را برداشت و به سمت بازی های آنلاین حرکت کرد.

سگا پس از عملکرد ناامیدکننده نسل پنجم نکته ای برای اثبات داشت و نسل ششم را با سیستم 128 بیتی Dreamcast خود در سال 1998 شروع کرد. این کنسول جدید مجهز به مودم داخلی برای بازی آنلاین، واحدهای حافظه جدا شونده و نمایشگرهای تصویری روی دسته است که می تواند برای بازی های ساده مورد استفاده قرار بگیرد و حاوی یک بازی Sonic the Hedgehog بی نظیر است.

علی رغم تحسین منتقدان برای بازی هایی مانند Metropolis Street Racer، Soulcalibur، Jet Set Radio و Shenmue و نظر کلی مبنی بر اینکه Dreamcast نسبت به نسخه قبلی خود پیشرفت چشمگیری داشته است، این سیستم قادر به فروش عمده نبود.
نماد سگا در اثر خرابی های پی در پی Mega CD، 32X و Saturn لکه دار شد و درنهایت تا حدی به دلیل انتظارات زیاد برای PlayStation 2 سونی رویای Dreamcast هرگز فرصت جدیدی پیدا نکرد. سگا در سال 2001 ساخت کنسول را متوقف کرد و به یک ناشر بازی های چند پلتفرمی تبدیل شد.
مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

کنسول نسل ششم سگا

PS2

با فروش بیش از 100 میلیون کنسول پلی استیشن، تصمیم سونی برای اطمینان از سازگاری نسل بعدی PS2 با نسل قبل، یک پیشرفت اساسی بود. اگر شما یک PlayStation و مجموعه ای از بازی ها را داشتید، در اینجا یک انگیزه اضافی برای وفاداری به PlayStation وجود داشت. حتی می توانید از کنترلر DualShock موجود خود در PS2 استفاده کنید. برای هر کسی که پلی استیشن نداشته باشد، PS2 شروع به کار کامل را ارائه می دهد.
PS2 سه برابر بیشتر از Xbox، Gamecube و Dreamcast به فروش رسید و حتی نسخه قبلی خود را تحت الشعاع قرار داد و موفق ترین کنسول خانگی در تمام زمان ها شد.
مروری بر هشت نسل کنسول های بازی
مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

XBOX

اولین کنسول مایکروسافت یعنی اکس باکس، در سال 2001 راه اندازی شد. این کنسول، خود را به عنوان قدرتمندترین ماشین نسل ششم معرفی کرد و دارای یک هارد دیسک داخلی، یک سیستم عامل مخصوص بازی آنلاین و کنترلرهای بسیار بزرگ بود. از همه مهمتر، این کنسول با یک بازی شوتر جالب به نام Halo، بازی که باعث محبوبیت این کنسول در میان طرفداران تیرانداز اول شخص شد، راه اندازی شد. Halo 2 نیز در سال 2004 با اجرای بازی آنلاین وارد عمل شد و برای سرویس اشتراک Xbox Live مایکروسافت بسیار موفق بود.
مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

Nintendo

انتظار برای Nintendo Gamecube زیاد بود. N64 به اندازه کنسول های قبلی نینتندو فروخته نشده بود، اما در Mario 64، Ocarina of Time و Goldeneye یعنی بهترین بازی های نسل را داشت. کارتریج ها خارج شدند و یک قالب اختصاصی مینی دی وی دی جایگزین آن شد. اما توانایی پخش DVD و CD را از کاربران سلب کرد. Gamecube بسیار ارزان تر از رقبای خود بود. در زمان راه اندازی، محبوب ترین و نمادین ترین سری بازی های نینتندو به دلیل عدم حضور مشهود بودند.

مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

نسل هفتم کنسول های بازی – 2005

نسل هفتم کنسول ها دوران کنترل کننده های بی سیم، دانلود بازی های دیجیتال، کنترل حرکت (اگر Wii داشته باشید) و گرافیک با کیفیت بالا بود.
چشم انداز بازی به چیزی شبیه شکل فعلی آن است تبدیل شد، زیرا سونی و مایکروسافت با کنسول های قدرتمندی همراه شدند که مرزهای کنسول و کامپیوتر را همسان می کند، در حالی که نینتندو از رده فن آوری خارج شد و یک کنسول کم مشخصات ساخت که به دلیل ابتکار عمل تقریباً موفق عمل کرد.
پس از نسل های متوالی کاهش فروش، نینتندو چیز دیگری را امتحان کرد. Wii ممکن است از تصویر HD و قدرت رقبا برخوردار نباشد، اما این موضوع با مکانیسم کنترل آن جبران شده است. Wii Sports همراه با این سیستم افرادی را که تا آن زمان گیمر نبوده و احتمالاً استفاده از کنترل کننده Xbox را نمی خواستند، جلب می کردند. این افراد دقیقاً می دانستند که چگونه یک کنترل را به عنوان راکت تنیس وانمود کنند! Wii یک ابتکار جالب بود و ثروت نینتندو را دوباره زنده می کرد.
مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

Xbox 360

مایکروسافت کنسول Xbox 360 خود را در سال 2005، یک سال قبل از PS3 سونی و Wii نینتندو راه اندازی کرد و پیشرفت بزرگی در این نسل کرد. عناوینی مانند Call of Duty 2 و Project Gotham Racing 3 را با جزئیات بسیار واضح ارائه میداد تا بتوانید نگاهی به آینه بغل های ماشین خود بیاندازید، مزایای بازی با کیفیت بالا را به هر کسی که دارای تلویزیون سازگار بود را داشت. Xbox 360 با چنین جهش قدرت آشکاری نسبت به نسل قبلی، افراد زیادی را به مشتری خود تبدیل کرد.

البته مدل های اولیه ایکس باکس 360 با مشکلات ساختاری روبرو بودند از جمله یکی از معروف ترین ها که نام مستعار خاص خود را پیدا کرد. ‘RROD’ (حلقه سرخ مرگ).
مروری بر هشت نسل کنسول های بازی
مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

PS3

PS3 به عنوان جانشین دو کنسول بازی موفق در همه زمان ها وارد شد، اما شروع بسیار سختی را داشت و بسیاری از نسل خود را صرف پیشرفت کرد. PS3 دارای یک پخش کننده Blu Ray و یک ریزپردازنده سلولی است که باعث می شود قیمت آن از Xbox یا Wii گران تر باشد. بازی های ابتدای نسل برای نشان دادن قدرت PS3 بسیار کم بود، زیرا اکثر بازی های چند پلتفرمی برای توسعه دهندگان Xbox 360 ساخته شده اند و سپس به دستگاه سونی منتقل شده اند. با کاهش قیمت و انتشار برخی از انحصارهای محبوب مانند سری بازی های Naughty Dog’s Encharted و The Last of Us، سونی سرانجام به مایکروسافت رسید، اما PS3 هرگز به اندازه محصولات قبلی خود نفروخت.

مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

نسل هشتم کنسول های بازی – 2012

در نسل هشتم مایکروسافت برای تغییر مکان Xbox از یک وسیله سرگرمی به یک ابزار همه جانبه تلاش کرد. در حالی که سونی بیشتر روی گیمرهای اصلی تمرکز داشت. نینتندو با تکرار بیشتر ورودی های منحصر به فرد Wii، همچنان از رقبای خود فاصله گرفت.
Wii U در سال 2012 راه اندازی شد، با تمام بازی های اصلی Wii و بسیاری از لوازم جانبی سازگار بود و توانایی گرافیک بالا و عملکرد دستگاه های نسل هفتم سونی و مایکروسافت را داشت. بار دیگر، نینتندو با یک دستگاه کنترل جدید GamePad، یک صفحه نمایش لمسی ترکیبی و کنترل کننده، بازی ها را اجرا می کرد. Wii U در مقایسه با مدل قبلی خود با فروش ضعیف روبرو شد، اما ترکیب بازی های قابل حمل و تلویزیونی آن زمینه را برای جانشین محبوب خود Nintendo Switch ایجاد کرد که در سال 2017 راه اندازی شد.
مروری بر هشت نسل کنسول های بازی

Xbox one و PS4

ایکس باکس 360 و PS3 به طور موثری نسل هفتم را مساوی کرده بودند، اما هرگونه امیدواری که مایکروسافت می توانست سرانجام از رقیب خود جلو بزند، با یک سری گام های اشتباه در هنگام تبلیغات اولیه Xbox One خراب شد.
سونی این فرصت را از دست نداد. PS4 در مقایسه با Xbox One از مشخصات سیستم بهتری برخوردار بود و قیمت آن نسبت به اکس باکس ارزان تر بود. عموم مردم تحت تأثیر قرار گرفتند. به نظر می رسید که نسل هشتم فقط می تواند یک راه را طی کند.
شکاف عملکرد بین کنسول ها چندان مشخص نبود، تفاوت جزئی در نرخ فریم و رزولوشن وجود داشت، هیچ چیز انقلابی نبود و هر دو دستگاه در ابتدا فروش خوبی داشتند. PS4 بعد از PS2 به موفق ترین کنسول سونی تبدیل شد، در حالی که اعتقاد بر این است که Xbox One تعداد بیشتری از Xbox اورجینال و کمتر از Xbox 360 فروخته است.
بازی های PS4 و Xbox One اغلب به طرز چشمگیری مشابه بودند. جهش نسلی دیگر در گرافیک باعث افزایش هزینه های ساخت بازی های برتر شده است، بنابراین انتشار بازی ها در هر دو دستگاه برای توسعه دهندگان معمول شد. تعداد بسیار کمی از عناوین بصورت انحصاری در قالب باقی مانده و بنابراین کتابخانه های نرم افزاری تا حد زیادی یکسان بودند.
مروری بر هشت نسل کنسول های بازی
ما از نسل اول تا الان فاصله بسیار زیادی گرفته ایم و همه این پیشرفت ها را مدیون ادیسه هستیم.

نظرات و پیشنهادات شما

شما با کدام نسل بیشتر خاطره دارید؟ می توانید نظرات و پیشنهادات خود را در بخش دیدگاه ها با ما به اشتراک بگذارید.

BBC

دیدگاه خودتان را بنویسید

ابتدا وارد شوید تا بتوانید دیدگاهی ارسال کنید

آخرین دیدگاه ها

  1. The Free Critic
    The Free Criticapple.
    ترنجِ خیلی رسیده
    2
    1

    دمت گرم داش ر.ضا
    بازی های مگا دارایو شامل سونیک و شورش در شهر هستش تو اپ استور و گوگل پلی
    بیشتر ایرانیا با پی اس 2 خاطره دارن و بخاطر سن اندریاس خریدنش 😂
    بهترین نسل هم از نطر من نسل هفتمه

  2. The Free Critic
    The Free Criticapple.
    ترنجِ خیلی رسیده
    1
    1

    من هنوز دووم 64 نینتندو 64 بازی میکنم منتها روی پی سی و نسخه ی ریمسترش 🙂

  3. The Free Critic
    The Free Criticapple.
    ترنجِ خیلی رسیده

    WII و گیم های ورزشیش و مجموعه ی WII SPORT فوق العاده بود تو اون زمان و باعث موفقیت نینتدو .
    سونی و ماکرو تو اون زمان برای رتبه ی دوم و سوم میجنگیدن
    نسل 7 مایکرو برنده شد با وجود اینکه سونی چند میلیون ( فک کنم 5 ملیون ) بیشتر فروخته بود
    بیشتر اون مشکلات هم بخاطر پردازنده ی سل اینتل ( CELL) بودن
    مشکلاتی به وجود اورد اون پردازنده و ساختار عجیب که حتی برخی بازی ها روی پلی استیشن 3 منتشر نشدن !
    خلاصه بد به سونی ضربه زد و 360 برنده ی رتبه ی دوم اون نسل ( بعد از WII) شد
    مایکرو اون نسل بعد نینتدو به تمام معنا درخشید
    ولی سونی نسل 8 برگشت و مایکرو گند به تمام معنا زد
    نسل 9 هم مایکرو داره اشتباهات نسل 8 رو جبران میکنه و با همون خرید بتسدا اینو ثابت کرد
    عمو فیل اسپنسر برگ برنده ی زیادی داره
    به امید نسلی خوب و اینکه بتونم سریز اسو حداقل بخرم

  4. The Free Critic
    The Free Criticapple.
    ترنجِ خیلی رسیده

    رضا جان اگه میشه یک مقاله در مورد پردازنده ی CELL اینتل و مشکلاتی که برای پلی استیشن 3 اورد بنویسید یا ترجمه کنید ممنون میشم

  5. The Free Critic
    The Free Criticapple.
    ترنجِ خیلی رسیده

    این کنسول با یک بازی شوتر جالب به نام Halo، بازی که باعث محبوبیت این کنسول در میان طرفداران تیرانداز اول شخص شد، راه اندازی شد

    جالبه بدونین اولین نسخه ی هیلو ( همین الان توی مجموعه ی مستر چیف کالکشن هست و این مجموعه روی گیم پس و استیم هم هست میتونید تجربه کنید ) بالاترین نمره ی متاکریتیک بین بازی های مایکروسافت رو داره و یک انقلاب توی سبک شوتر بود

    • The Free Critic
      The Free Criticapple.
      ترنجِ خیلی رسیده

      درباره نسل هشتم نینتدو یعنی wii u یکم گند خورد توش .
      ولی با اومدن سوییچ نینتدو باز به همه ثابت کرد که سلطان گیم با سابقه ی 100 ساله هنوز بیداره و سخت افزار پشیزی ارزش نداره و روی گیم ها تمرکز کرد نتیجشم میبینید که تو 3 4 سال اخیر تمام بازیاش متای بالای 95 داشتن

  6. The Free Critic
    The Free Criticapple.
    ترنجِ خیلی رسیده

    هنوز برام سواله که کسی تو ایران هست که دورانش بکشه و بخاطر سن اندریاس PS2 نگرفته باشه ؟ 😂
    لامصب نسل ششم این گیم غوغا کرد و همیشه هم برام سوال بود که gta iv چرا تو ایران به اندازه ی سن اندریاس معروف نشد با اینکه به متای باور نکردنی 98 رسید و بالاترین بین gta ها رسید

  7. Avatar
    hamid997hamid997
    ترنجِ نرسیده

    فقط نسل اول.😎😂

  8. Avatar
    hamid997hamid997
    ترنجِ نرسیده

    ولی دلم واسه سگا سوخت
    فک کن تو نسل شیش اومده قابلیت آنلاین بازی کردن آورده.
    حیفش😢

  9. Mahdi
    Mahdigazambor
    ترنج لاگژری
    1
    1

    نینتندو بازی ماریو ، سگا بازی های سونیک و تینی تون ، پی اس وان مدال افتخار و رزیدنت ایول و کراش و البته داینو کریسیس ، چقدر جذاب بودن

  10. Taha
    TahaTahaghazi6
    ترنجِ خیلی رسیده

    اپل به تنهایی ۹۵ درصد کامنت های این پستو در اختیار داره😂

  11. Milad7
    Milad7milad7ir
    ترنج لاگژری

    اون روزا هیچی برای من مورتال کمبت نمیشد. از هر فرصتی برای بازی کردنش استفاده میکردم 🙁

10 کاربر برتر
  1. 1# Milad7 - 18,721 ترنج
  2. 2# ahmad - 15,274 ترنج
  3. 3# m.b - 13,180 ترنج
  4. 4# Sajad - 11,017 ترنج
  5. 5# Mahdi - 11,008 ترنج
  6. 6# نیما عرفانی - 9,941 ترنج
  7. 7# The Destroyer - 8,988 ترنج
  8. 8# Amir galaxy - 8,800 ترنج
  9. 9# Dr.Nazer - 8,694 ترنج
  10. 10# _V_ - 8,647 ترنج
قاصدک 24
تترایران
Avatar
رضا بهرامی نیا
کانال تلگرام ترنجی