گوگل بهتازگی WeatherNext 3 را معرفی کرده است؛ مدلی که این شرکت آن را «پیشرفتهترین و دقیقترین مدل جهانی هوش مصنوعی برای پیشبینی آبوهوا» میداند. این مدل از همین حالا قابلیتهای جدیدی را به سرویسهایی مانند Google Search و Gemini اضافه میکند و قرار است دقت پیشبینیهای آبوهوا را به شکل محسوسی افزایش دهد.
خلاصه خبر در یک نگاه🔷 گوگل مدل هوش مصنوعی WeatherNext 3 را با تمرکز بر پیشبینی سریعتر و دقیقتر آبوهوا معرفی کرد.
🔷 این مدل بهجای تکیه صرف بر مدلهای سنتی، از دادههای زنده ماهوارههای هواشناسی زمینآهنگ استفاده میکند.
🔷 مدل WeatherNext 3 پیشبینیهای ساعتی را در چند وضوح مکانی مختلف ارائه میدهد.
🔷 وضوح پیشبینی جهانی آن در مقایسه با WeatherNext 2 حدود پنج برابر بیشتر شده است.
🔷 دقت پیشبینی بارش در برخی ارزیابیها تا ۶۰ درصد نسبت به IMERG بهبود یافته است.
🔷 این مدل برای پیشبینی تولید انرژی بادی و خورشیدی نیز بهینه شده است.
🔷 مدل WeatherNext 3 به Google Search، Maps و اپلیکیشن Gemini میآید.
مدلهای هوش مصنوعی هواشناسی قبلی، از جمله WeatherNext 2 که در نوامبر ۲۰۲۵ معرفی شد، عمدتاً با دادههای مدلهای سنتی پیشبینی عددی آبوهوا (NWP) آموزش داده میشوند.
مدلهای NWP شبیهسازیهای پیچیدهای مبتنی بر قوانین فیزیک هستند که به ابررایانهها نیاز دارند. یکی از محدودیتهای این روش، وجود تأخیر حدود ششساعته در دادهها است. چنین تأخیری میتواند در پیشبینی متغیرهایی که بهسرعت تغییر میکنند، مانند بارش و دمای سطح زمین، باعث ایجاد خطا و سوگیری شود.
گوگل میگوید WeatherNext 3 از مجموعهای گسترده از دادههای زنده ماهوارههای زمینآهنگ در سراسر جهان استفاده میکند. این مدل با یادگیری مستقیم از مشاهدات لحظهای، میتواند تصویری دائماً بهروزشونده از وضعیت جو داشته باشد.
نتیجه این رویکرد، پیشبینیهایی سریعتر و محلیتر برای رویدادهای جوی است. WeatherNext 3 که حاصل همکاری Google DeepMind و Google Research است، میتواند پیشبینیهای ساعتی را در چند سطح وضوح مکانی تولید کند.
گوگل تأکید میکند که کاربردی بودن پیشبینی آبوهوا تا حد زیادی به میزان جزئیاتی بستگی دارد که مدل میتواند در ابعاد زمانی و مکانی ارائه کند.
WeatherNext 2 پیشبینیهای خود را روی شبکهای با فاصله ۲۵ کیلومتر و در بازههای ششساعته ارائه میکرد. در مقابل، WeatherNext 3 با افزایش وضوح مکانی و سرعت بهروزرسانی، تصویری جهانی از آبوهوا ارائه میدهد که به گفته گوگل تقریباً پنج برابر واضحتر است.
این موضوع برای رویدادهای جوی سریع اهمیت ویژهای دارد. طوفانها، جبهههای هوایی و سامانههای بارشی ممکن است بهطور ناگهانی شکل بگیرند و توسعه پیدا کنند. بهروزرسانی سریعتر و وضوح بالاتر WeatherNext 3 میتواند اطلاعات دقیقتری را زودتر در اختیار کاربران و تصمیمگیرندگان قرار دهد.
گوگل همچنین روی افزایش دقت پیشبینی بارش در WeatherNext 3 تأکید دارد. این مدل با استفاده از دو منبع باکیفیت دادههای بارش آموزش داده شده است: IMERG متعلق به ناسا که بر دادههای ماهوارهای مبتنی است و سیستم بازتحلیل جهانی بارش گوگل که از دادههای راداری ماهوارهای استفاده میکند.
طبق ارزیابیهای گوگل در پیشبینیهای جهانی میانمدت، امتیاز Continuous Ranked Probability Score (CRPS) در مقایسه با برخی مبناهای مورد استفاده، بهبود قابلتوجهی داشته است:
یکی دیگر از قابلیتهای جدید WeatherNext 3، تمرکز ویژه بر پیشبینی تولید انرژیهای تجدیدپذیر است. این مدل میتواند سرعت باد را در ارتفاع ۱۰۰ متری، یعنی تقریباً ارتفاع قرارگیری توربینهای بادی، پیشبینی کند تا برآورد دقیقتری از میزان تولید برق بادی ارائه شود.
همچنین پیشبینی با وضوح بالای پوشش ابر و میزان تابش خورشید به نیروگاههای خورشیدی کمک میکند تخمین بزنند چه میزان نور خورشید به سطح زمین خواهد رسید و در نتیجه چه مقدار انرژی میتوانند تولید کنند.
گوگل میگوید این پیشرفت بهویژه برای مناطقی در آمریکای لاتین، آفریقا و آسیا-اقیانوسیه اهمیت دارد؛ مناطقی که بهدلیل هزینه بسیار بالای پردازشهای ابررایانهای، در گذشته دسترسی کمتری به پیشبینیهای هواشناسی منطقهای با وضوح بالا داشتهاند.
به گفته گوگل، WeatherNext 3 میتواند پیشبینیهای محلی و دقیق را در اختیار میلیاردها نفر و کسبوکار محلی در این مناطق قرار دهد.
قابلیتهای مصرفکننده WeatherNext 3 در حال انتشار برای Google Search، Google Maps و اپلیکیشن Gemini هستند. گوگل میگوید این مدل به بهبود چشمگیر پیشبینیهای بلندمدتتر نیز کمک خواهد کرد.
برای افرادی که وضعیت آبوهوا را از یک روز یا بیشتر قبل بررسی میکنند، پیشبینی بارش میتواند تا ۵۰ درصد دقیقتر شود. گوگل میگوید بیشترین میزان بهبود در مناطقی مشاهده خواهد شد که پیشبینیهای آبوهوایی در آنها تاکنون قابلیت اطمینان کمتری داشتهاند.
🔴 همچنین بخوانید: گوگل مدل جمینای 3.8 Flash را تنها سه هفته پس از نسخه قبلی منتشر کرد
مدل WeatherNext 3 گام جدید گوگل برای استفاده از هوش مصنوعی در پیشبینی آبوهواست. تکیه بر دادههای زنده ماهوارهای، پیشبینیهای ساعتی با وضوح بالاتر، بهبود دقت بارش و قابلیتهای ویژه برای انرژیهای تجدیدپذیر، این مدل را نسبت به نسل قبلی قدرتمندتر کرده است. حالا بخشی از این تواناییها مستقیماً وارد Search، Maps و Gemini میشوند.
بهنظر شما پیشبینی دقیقتر آبوهوا در Google Search و Gemini چقدر میتواند در استفاده روزمره کاربردی باشد؟