بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با هدف افزایش شفافیت، کاهش ریسک معاملات و حفظ اعتبار ابزار پرداخت چک، سامانه جامعی را برای استعلام اعتبار چک الکترونیکی راهاندازی کرده است. این سامانه به گیرندگان چک اجازه میدهد پیش از تأیید نهایی چک، تصویری شفاف و دقیق از وضعیت اعتباری صادرکننده، مجموع چکهای برگشتی (رفع سوءاثرشده و نشده) و تعهدات مالی در راه وی بهدست آورند. در این راهنما با تمامی کدهای دستوری و روشهای استعلام چک آشنا میشوید.
در معاملات سنتی، نگرانی از دریافت چکهای برگشتی یا بیاعتبار یکی از دغدغههای همیشگی فعالان اقتصادی بود. اما اکنون با سامانه صیاد، گیرنده چک پیش از آنکه چک را تأیید کند، میتواند به سه بخش کلیدی از اطلاعات مالی صادرکننده دسترسی پیدا کند:
داشتن این اطلاعات بههمراه سیستم رنگبندی اعتباری صادرکننده، قدرت تصمیمگیری آگاهانه را به گیرنده چک بازمیگرداند.
تمام استعلامها از طریق ارسال پیامک به سرشماره ۴۰۴۰۷۰۱۷۰۱ انجام میشود. جدول زیر راهنمای کاملی از کدهای دستوری موجود در این سامانه است:
| کاربرد | کد دستوری |
|---|---|
| استعلام وضعیت اعتباری صادرکننده چک (رنگبندی) | *1*1* |
| استعلام چک توسط صادرکننده | *1*2*1* |
| استعلام چک توسط ذینفع چک | *1*2*2* |
| استعلام اقلام چک | *1*3* |
| استعلام سوابق صادرکننده چک توسط ذینفع | *1*4* |
| استعلام زنجیره انتقالات و ذینفعان چک | *1*5* |
| ثبت چک | *3* |
| تأیید ثبت چک | *4* |
| استعلام چک جهت تأیید | *5* |
| تأیید چک | *6* |
| انتقال چک | *7* |
| تأیید انتقال چک | *8* |
اگر این کدها را در اختیار ندارید یا بهخاطر نمیآورید، کافی است یک پیامک صوری (مانند عدد ۱) به سرشماره ۴۰۴۰۷۰۱۷۰۱ ارسال کنید. سامانه بلافاصله راهنمای کامل کدهای دستوری را برایتان پیامک خواهد کرد. اطلاعات بیشتر نیز در پایگاه اینترنتی بانک مرکزی به آدرس www.cbi.ir در دسترس است.
اگر بهعنوان گیرنده (ذینفع) چک نیاز به استعلام دارید، دو کد دستوری زیر بیش از بقیه به کارتان میآید:
مهمترین و حیاتیترین کد برای گیرنده چک، کد *1*4*شناسه/کد ملی ذینفع*شناسه صیادی است. با ارسال این فرمول به سرشماره ۴۰۴۰۷۰۱۷۰۱، میتوانید از مجموع چکهای برگشتی (رفع سوءاثرشده و نشده) و میزان تعهدات جاری صادرکننده مطلع شوید.
برای اطمینان از اینکه چک دقیقاً با مبلغ توافقشده و به نام شما ثبت شده است، میتوانید از طریق کد *1*3*، چهار قلم اطلاعاتی شامل شناسه صیادی ۱۶ رقمی، تاریخ سررسید، کد ملی یا شناسه ملی گیرنده و مبلغ چک (به ریال) را استعلام کنید. همچنین استعلام وضعیت اعتباری چک صیادی صرفاً با داشتن شناسه صیادی نیز قابلانجام است.
| نوع استعلام | فرمت پیامک به سرشماره ۴۰۴۰۷۰۱۷۰۱ |
|---|---|
| وضعیت اعتباری (رنگبندی) صادرکننده | *1*1*کد یا شناسه ملی صادرکننده |
| سوابق صادرکننده توسط ذینفع | *1*4*شناسه/کد ملی ذینفع*شناسه صیادی |
| استعلام اقلام اطلاعاتی چک | *1*3*شناسه صیادی*تاریخ سررسید*کد ملی گیرنده*مبلغ |
| دریافت راهنمای کدها | ارسال عدد ۱ |
یکی از قابلیتهای هوشمندانه این سامانه، اطلاعرسانی خودکار است. بر اساس اعلام بانک مرکزی، افرادی که حتی یکبار از این سامانه استعلام دریافت کرده باشند، از آن پس هر زمان که چکی به نام آنها در سامانه صیاد ثبت شود، سامانه پیامکی با عنوان «ثبت چک به نام شما» ارسال میکند. این ویژگی نهتنها از ثبت چک بدون اطلاع گیرنده جلوگیری میکند، بلکه فرصت بررسی و استعلام سوابق صادرکننده را پیش از تأیید نهایی در اختیار وی قرار میدهد.
نظر شما راجعبه سامانه استعلام چک صیادی و کدهای دستوری آن چیست؟ آیا تاکنون از این روشها برای بررسی اعتبار صادرکننده چک استفاده کردهاید و فکر میکنید این شفافیت میتواند به کاهش چکهای برگشتی کمک کند؟