بسیاری از رانندگان با یک بدهی پنهان و سنگین دست به گریبان هستند: جریمههایی که به دلیل بیخبری در حال دو برابر شدن هستند. براساس آمارهای ثبتشده تنها در تعطیلات نوروز ۱۴۰۴ بیش از دو هزار و ۷۶۲ میلیارد تومان برگ جریمه صادر شد. این رقم بیانگر حجم عظیمی از مبالغ پرداختنشده است. پلیس راهور این بدهیها را با جریمه دیرکرد دو برابری در عرض ۶۰ روز محاسبه میکند. آگاهی از روشهای استعلام و تسویه آنی کمک میکند تا از دردسرهای قانونی در امان بمانید. وجود یک خلافی خودرو پرداختنشده گاهی به قیمت انتقال ماشین به پارکینگ تمام میشود.
این جریمه مبلغی نقدی است که به دلیل نقض قوانین به پلاک ماشین یا شخص راننده تعلق میگیرد. به گزارش پلیس راهور فراجا قبضهای راهنمایی و رانندگی چهار نوع متفاوت دارند. قبض تسلیمی در لحظه توقف به دست مامور صادر میشود. جریمه رانندگی دوربینی با تجهیزات پلاکخوان ثبت شده و ابلاغ پیامکی دارد. قبض دوبرگی برای چند تخلف همزمان صادر میشود. جریمه خودداری زمانی شکل میگیرد که راننده مدارک را تحویل ندهد.
جدول زیر تعرفه جریمهها را برای رفتارهای پرخطر در کلانشهرها نشان میدهد.
| عنوان تخلف | مبلغ به تومان |
| رانندگی در حالت مستی یا مصرف مواد | ۱,۵۰۰,۰۰۰ |
| سبقت غیرمجاز در راههای دوطرفه | ۷۰۰,۰۰۰ |
| تجاوز از سرعت بیش از ۵۰ کیلومتر | ۵۰۰,۰۰۰ |
| حرکات نمایشی و مارپیچ | ۵۰۰,۰۰۰ |
| دنده عقب در آزادراه | ۵۰۰,۰۰۰ |
| عبور از چراغ قرمز | ۴۰۰,۰۰۰ |
| استفاده از موبایل در سرعت بالای شصت | ۴۰۰,۰۰۰ |
| نداشتن بیمه شخص ثالث | ۱۵۰,۰۰۰ |
| توقف دوبله | ۱۵۰,۰۰۰ |
نادیده گرفتن مبالغ جرایم رانندگی، عواقب قانونی سنگینی به دنبال دارد. رانندگان از زمان ثبت تخلف، ۶۰ روز فرصت دارند تا اصل مبلغ را بپردازند. عبور از این مهلت قانونی، باعث دو برابر شدن مبالغ در جرایم تسلیمی، الصاقی و خودداری میشود (هرچند جرایم دوربینی و دوبرگی مشمول این قانون نمیشوند). پس از گذشت چهار ماه از عدم پرداخت، پلیس راهور اخطار کتبی صادر کرده و یک ماه مهلت نهایی برای تسویه مشخص میکند؛ بیتوجهی به این اخطار، به توقیف پلاک در سیستم راهور ختم خواهد شد.
به نقل از معاون عملیات پلیس راهور فراجا، رسیدن مجموع بدهی خلافی ماشین به ۳ میلیون تومان، منجر به ثبت شکایت روی پلاک و توقیف خودرو در صورت رویت توسط پلیس میشود. همچنین ارتکاب دو تخلف حادثهساز همزمان (مانند سرعت و سبقت غیرمجاز باهم)، توقیف ۷۲ ساعته و انتقال وسیله نقلیه به پارکینگ را قطعی میکند. اقدام بهموقع برای پرداخت خلافی خودرو، هوشمندانهترین راه برای جلوگیری از این درگیریهای زمانبر شهری است.
دو نوع بخشودگی برای رانندگان وجود دارد. نوع اول بخشودگی مبالغ رانندگی در بازههای زمانی خاص مثل هفته فراجا است. رئیس پلیس راهور در این باره میگوید: «رانندگانی که به دلیل تاخیر در پرداخت، مبلغ جریمه آنها دو برابر شده است، فرصت دارند تنها اصل مبلغ جریمه را بدون احتساب دیرکرد پرداخت کنند». نوع دوم بخشودگی جرایم بیمه شخص ثالث است که بیشتر در دهه فجر اجرا میشود. این دو طرح مجزا هستند و هر کدام ضوابط خاص خود را برای تسویه بدهیها دارند.
چندین راه برای بررسی وضعیت پلاک وجود دارد، هرچند برخی از روشهای قدیمی دیگر کارایی ندارند. ارسال کد هفده رقمی به سرشماره ۱۱۰۱۲۰۲۰۲۰ و شمارهگیری کد دستوری ستاره ۱۱۰ مربع، مدتی است که از سوی پلیس راهور غیرفعال شدهاند و پاسخی به رانندگان نمیدهند. در میان روشهای فعلی، پورتال دولتی راهور ۱۲۰ همچنان فعال است، اما به ساخت حساب کاربری در سامانه سخا نیاز دارد که فرآیندی زمانبر است.
اپلیکیشن «پلیس من» نیز با ورود کد ملی جزئیات تخلفها را نشان میدهد. مراجعه حضوری به دفاتر خدمات الکترونیک پلیس +۱۰ نیز روش دیگری است که با پرداخت هزینه صورت میگیرد. به طور کلی، استعلام خلافی با پلاک از طریق این روشهای سنتی و دولتی به دلیل قطعیهای مکرر یا مراحل پیچیده ثبتنام، بسیار زمانبر است.
سامانههای معتبری وجود دارند که مشاهده فوری مجموع بدهی را فراهم میآورند. راهور ۱۲۰ به ثبتنام اجباری نیاز دارد. برخی سامانهها نیز هزینههای جانبی برای کاربران میتراشند. سایت اسنپ کارپی به عنوان یک راهکار جایگزین به رانندگان امکان میدهد بدون درگیری در مراحل طولانی وضعیت ماشین خود را بررسی کنند. وارد کردن شماره پلاک ماشین مجموع بدهیها را نمایش میدهد. پس از آن انتخاب جریمهها و پرداخت خلافی آنلاین از طریق درگاه بانکی انجام میشود. این مسیر دیجیتال سرعت بالایی برای تسویه بدهیها رقم میزند.
بررسی بدهیهای ماشین پیش از امضای قرارداد اهمیت زیادی دارد. پس از تحویل ماشین تمام بدهیهای پلاک به خریدار انتقال مییابد. فروشنده ماشین شاید ماهها بدهی انباشته داشته باشد. دریافت گواهی عدم بدهی با تاریخ یک روز قبل از معامله الزامی است. خریدار هوشیار پیش از پرداخت بیعانه موارد زیر را استعلام میگیرد:
ثبت اعتراض به قبضهای اشتباه جریمه رانندگی فرآیند قانونی مشخصی دارد که رانندگان باید در مهلت مقرر آن را طی کنند. اگر مبالغ مربوط به دوربین یا برگههای دوبرگی به اشتباه برای پلاک شما صادر شده است، قدم اول مراجعه به مراکز اجرائیات پلیس راهور یا دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی یا همان پلیس+10 است. برای بررسی شکایت، همراه داشتن مدارک شناسایی مالک شامل کارت ملی، سند یا کارت خودرو، گواهینامه رانندگی و برگه خلافی خودرو الزامی است. پس از تحویل مدارک، درخواست شما در کمیسیونهای ماده ۵ قانون رسیدگی به تخلفات بررسی میشود. قاضی مستقر در این کمیسیونها پس از بازبینی تصاویر دوربین یا بررسی گزارش ماموران، رای نهایی را صادر میکند. این فرآیند ثبت شکایت به رانندگان کمک میکند تا از پرداخت مبالغ اشتباه معاف شوند.
بله با مراجعه حضوری به مراکز اجرائیات پلیس راهور این کار انجام میشود.
بدهی ماشین اگر بهموقع تسویه نشود روی هم انباشته خواهد شد. بررسی منظم و پرداخت سریع مبالغ قبل از گذشت ۶۰ روز از انتقال ماشین به پارکینگ جلوگیری میکند. در این راهنما صفر تا صد قوانین مربوط به خلافی خودرو را با هم مرور کردیم. همین الان با سامانههای معتبری مثل اسنپ کارپی و فقط با شماره پلاک وضعیت بدهی ماشین خود را بررسی کنید و در کمتر از یک دقیقه آن را تسویه کنید.