تصمیم دولت بریتانیا برای ممنوعیت دسترسی افراد زیر 16 سال به شبکههای اجتماعی با واکنشهای گستردهای مواجه شده است. در حالی که دولت این طرح را اقدامی برای محافظت از کودکان و نوجوانان در فضای آنلاین میداند، چهرههایی مانند پاول دوروف، بنیانگذار تلگرام، و ایلان ماسک، مالک شبکه اجتماعی X، آن را تهدیدی برای آزادیهای اینترنتی توصیف کردهاند. دولت بریتانیا اعلام کرده است که این محدودیتها از بهار سال آینده اجرایی خواهند شد و شبکههای اجتماعی بزرگی مانند تیکتاک، اینستاگرام، اسنپچت، فیسبوک، یوتیوب و X را شامل میشوند.
🔷 بریتانیا استفاده از شبکههای اجتماعی برای افراد زیر 16 سال را از بهار ۱۴۰۶ ممنوع میکند.
🔷 پلتفرمهایی مانند TikTok ،Instagram ،Snapchat ،Facebook ،YouTube و X مشمول این قانون خواهند شد.
🔷 پیامرسانهایی مانند WhatsApp و Signal از این ممنوعیت مستثنی هستند.
🔷 پاول دوروف و ایلان ماسک این طرح را تهدیدی برای آزادیهای آنلاین میدانند.
🔷 دولت بریتانیا میگوید 90 درصد والدین از اجرای این ممنوعیت حمایت کردهاند.
🔷 کارشناسان درباره اثربخشی و امکان اجرای کامل این قانون تردید دارند.
براساس برنامه اعلامشده توسط دولت بریتانیا، افراد زیر 16 سال دیگر اجازه استفاده از بسیاری از شبکههای اجتماعی محبوب را نخواهند داشت.
علاوه بر این، محدودیتهای جدید شامل موارد زیر نیز میشود:
کیر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، اعلام کرده است که پیامرسانهای خصوصی مانند واتساپ و سیگنال مشمول این ممنوعیت نخواهند بود.
دولت بریتانیا میگوید این سیاست پس از یک مشاوره عمومی گسترده تدوین شده است.
طبق آمار رسمی:
کیر استارمر معتقد است الگوریتمهای شبکههای اجتماعی میتوانند کودکان را در معرض محتوای آسیبزا قرار دهند و طراحی اعتیادآور برخی قابلیتها مانند اسکرول بینهایت زمان استفاده نوجوانان از اینترنت را به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
پاول دوروف نخستین چهره برجسته فناوری بود که به این تصمیم واکنش نشان داد.
او در کانال رسمی خود در تلگرام نوشت که چنین ممنوعیتی در عمل از نوجوانان محافظت نخواهد کرد؛ زیرا آنها بهسادگی از ابزارهایی مانند VPN برای دور زدن محدودیتها استفاده خواهند کرد.
به اعتقاد دوروف، این سیاست تنها باعث میشود نوجوانان به سمت سرویسها و وبسایتهای کمتر قانونگذاریشده و بالقوه خطرناکتر سوق پیدا کنند.
ایلان ماسک نیز با حمایت از موضع دوروف، در واکنش به انتقادها از سیاست جدید بریتانیا تنها یک کلمه منتشر کرد:
Exactly
این واکنش در پاسخ به کاربرانی بود که دولت بریتانیا را به محدود کردن آزادی بیان و افزایش نظارت دولتی بر اینترنت متهم کرده بودند.
یکی از مهمترین پرسشها درباره این طرح، امکان اجرای مؤثر آن است.
کارشناسان به تجربه استرالیا اشاره میکنند؛ کشوری که در آذر ۱۴۰۴ قانونی مشابه را برای افراد زیر 16 سال اجرا کرد.
اما گزارشها نشان میدهد حدود 70 درصد نوجوانانی که پیش از اجرای قانون حساب کاربری داشتند، همچنان به شبکههای اجتماعی دسترسی دارند.
در بسیاری از موارد، پلتفرمها حتی فرایند احراز سن کاربران را بهدرستی اجرا نکردند و نوجوانان بدون نیاز به استفاده از VPN همچنان از خدمات استفاده میکردند.
نهاد تنظیم مقررات رسانهای بریتانیا یعنی Ofcom مسئول طراحی سازوکار احراز سن شده است.
براساس قوانین فعلی بریتانیا، برخی وبسایتها برای تأیید سن کاربران از روشهایی مانند موارد زیر استفاده میکنند:
با این حال، منتقدان هشدار میدهند که چنین رویکردی میتواند نگرانیهای جدی درباره حریم خصوصی شهروندان ایجاد کند.
برخی متخصصان دانشگاهی نسبت به اثربخشی این ممنوعیت تردید دارند.
امی اوربن، استاد دانشگاه کمبریج، معتقد است این قانون احتمالاً در کوتاهمدت تأثیر محسوسی بر سلامت روان نوجوانان نخواهد داشت؛ هرچند ممکن است در بلندمدت نگرش عمومی نسبت به استفاده از شبکههای اجتماعی را تغییر دهد.
همچنین الویرا پرز والهخوس از دانشگاه ناتینگهام هشدار داده است که حذف نوجوانان از پلتفرمهای بزرگ ممکن است آنها را به بخشهای کمتر کنترلشده اینترنت سوق دهد؛ فضاهایی که شناسایی جرائم، سوءاستفاده از کودکان و افراطگرایی در آنها دشوارتر است.
به گفته او، مشکل اصلی شبکههای اجتماعی به مدلهای تجاری مبتنی بر جمعآوری داده و طراحی اعتیادآور آنها مربوط میشود، نه صرفاً دسترسی نوجوانان به این پلتفرمها.
دولت بریتانیا اعلام کرده بررسی طرحهای دیگری نیز در دستور کار قرار دارد که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
جزئیات بیشتر این برنامهها قرار است در ماه تیر ۱۴۰۵ منتشر شود.
به نظر شما ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای افراد زیر 16 سال میتواند از کودکان و نوجوانان محافظت کند یا راهکارهای دیگری مؤثرتر هستند؟