در پنجاهوسومین روز از قطعی گسترده اینترنت در کشور، الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاعرسانی دولت، امروز سهشنبه اول اردیبهشتماه در جمع خبرنگاران به تشریح آخرین وضعیت بازگشت شبکه جهانی اینترنت پرداخت. اظهارات وی در شرایطی مطرح میشود که با وجود گذشت حدود دو هفته از برقراری آتشبس رسمی، دسترسی عموم مردم به اینترنت بینالملل همچنان قطع است و پرسش «اینترنت چه زمانی وصل میشود؟» به یکی از اصلیترین دغدغههای روزمره شهروندان، کسبوکارها و فعالان حوزه فناوری تبدیل شده است.
الیاس حضرتی در پاسخ به پرسش صریح خبرنگاران درباره زمان دقیق رفع محدودیتهای اینترنتی، صراحتاً هرگونه بازگشایی شبکه در زمان آتشبس را رد کرد و شرط اصلی را «پایان قطعی جنگ» عنوان نمود.
وی در این نشست خبری با بهکار بردن تعبیری قابلتأمل گفت:
«شرایط جنگ همیشه شرایط خاصی است و حتماً بعد از جنگ اینترنت برمیگردد. اصلاً نگران نباشید. در شرایط جنگ محدودیتها و گرفتاریهای خاصی وجود دارد.»
او درادامه با خطاب قرار دادن مردم افزود:
«دندان روی جگر بگذارید و صبر کنید. بعد از جنگ، بهمعنای پیروزی کامل و رساندن دشمن به یک شکست ذلیلانه، اینترنت هم باز میشود.»
این اظهارات نشان میدهد که برخلاف انتظارات عمومی مبنیبر بازگشت تدریجی اینترنت پس از برقراری آتشبس موقت، سیاستگذاران بازگشت کامل شبکه را به تحقق اهداف نظامی و سیاسی مشخصی منوط کردهاند که بازه زمانی دقیقی برای آن قابل تصور نیست.
یکی از بحثبرانگیزترین بخشهای این نشست خبری، پاسخ رئیس شورای اطلاعرسانی دولت به پرسشی درباره تبعیض آشکار در دسترسی به اینترنت بینالملل بود. در شرایطی که عموم مردم حتی برای انجام سادهترین امور بانکی و ارتباط با خانواده در خارج از کشور با مشکل مواجه هستند، گزارشهای متعددی از توزیع بستههای اینترنت پرو (اینترنت طبقاتی) میان اقشار خاص منتشر شده است.
حضرتی در واکنش به این انتقادات، دسترسی خبرنگاران به اینترنت آزاد را اینگونه توجیه کرد:
«خبرنگارانی که در جبهه رسانه میجنگند را نمیشود خلع سلاح کرد.»
این درحالی است که بر اساس گزارشهای میدانی و شواهد منتشرشده در فضای مجازی، حلقه دریافتکنندگان اینترنت پرو بسیار فراتر از اصحاب رسانه است و شامل طیف وسیعی از پزشکان، اساتید دانشگاه، مدیران برخی کسبوکارهای خاص و فعالان اقتصادی میشود.
این رویکرد دوگانه، موجی از انتقادات را در میان کاربران شبکههای اجتماعی داخلی بهراه انداخته و شکاف دیجیتال میان «شهروندان عادی» و «کاربران ویژه» را عمیقتر از همیشه کرده است.
| گروه کاربری | وضعیت دسترسی به اینترنت بینالملل | دلیل اعلامی |
|---|---|---|
| عموم مردم | قطع کامل | شرایط جنگی |
| خبرنگاران | متصل (اینترنت پرو) | فعالیت در جبهه رسانه |
| پزشکان و اساتید | متصل (گزارشهای تأییدنشده رسمی) | ذکر نشده |
| کسبوکارهای خاص | متصل (گزارشهای تأییدنشده رسمی) | ذکر نشده |
اظهارات امروز رئیس شورای اطلاعرسانی دولت در حالی مطرح میشود که بسیاری از تحلیلگران حوزه ارتباطات، تداوم قطعی اینترنت در دوران پساآتشبس را بهمعنای تغییر پارادایم از «فیلترینگ مقطعی» به «قطع دسترسی راهبردی» تفسیر میکنند.
نظر شما راجعبه وعده بازگشت اینترنت پس از «پیروزی کامل» چیست؟ آیا توزیع اینترنت پرو میان گروههای خاص را در شرایط کنونی عادلانه میدانید؟