درحالیکه ۲۴ ساعت از آغاز فرایند بازگشایی اینترنت بینالملل در ایران میگذرد، دادههای سامانه پایش جهانی نتبلاکس (NetBlocks) تصویری نیمهروشن از وضعیت کنونی ترسیم میکند. بر اساس اعلام این نهاد معتبر بینالمللی، دسترسی به اینترنت در ایران هماکنون در وضعیت بازگشت تدریجی قرار دارد، اما این بازگشایی با اعمال محدودیتهای تازه بر روی پلتفرمهای پیامرسان و فروشگاههای اپلیکیشن همراه شده است؛ محدودیتهایی که بهگفته نتبلاکس، حتی شدیدتر از دوره پیش از دیماه ۱۴۰۴ است. سطح دسترسی نیز نسبت به شب گذشته بدون تغییر روی ۸۶ درصد ثابت مانده است.
نتبلاکس در بیانیه رسمی خود اعلام کرد:
«اتصال اینترنت ایران اکنون ۲۴ ساعت است که در وضعیت بازسازی قرار دارد. اما سرویسها همچنان بهشدت فیلترشده باقی ماندهاند، با محدودیتهای جدید روی پیامرسانها و فروشگاههای اپلیکیشن در مقایسه با پیش از دیماه.»
این بدان معناست که اگرچه قطع کامل اینترنت پایان یافته، اما کاربران با فیلترینگ گستردهتری نسبت به دوران قبل از بحران مواجه هستند. البته شاید هم باید صبر کرد و دید که در روزهای آتی این شرایط بهتر میشود یا خیر.
نکته قابلتأمل اینکه سطح دسترسی به اینترنت از شب گذشته تاکنون روی رقم ۸۶ درصد قفل شده و هیچ بهبودی در این شاخص مشاهده نمیشود. این رقم نشان میدهد که همچنان ۱۴ درصد از ظرفیت کامل شبکه در دسترس نیست و احتمالاً همین بخش، مربوط به پلتفرمهای پیامرسان، اپاستورها و برخی سرویسهای خاص است.
| سرویس | وضعیت دسترسی | تغییر نسبت به قبل از دی ۱۴۰۴ |
|---|---|---|
| اینترنت عمومی | ۸۶٪ (بازگشت تدریجی) | کاهش ۱۴ درصدی |
| پیامرسانها | محدودیت تازه و شدیدتر | بدتر شده |
| گوگل پلی و اپ استور | محدودیت تازه اعمال شده | بدتر شده |
نتبلاکس در پایان بیانیه خود با انتشار پیامی که میتوان آن را فراخوانی برای احترام به حقوق دیجیتال شهروندان ایرانی تفسیر کرد، نوشت:
«درخواستها برای اینترنت آزاد و باز، فراتر از شکافهای سیاسی است و باید شنیده شود.»
این جمله نشاندهنده آن است که از نگاه ناظران بینالمللی، مسئله دسترسی به اینترنت در ایران دیگر صرفاً یک موضوع فنی یا سیاسی داخلی نیست، بلکه به یک مطالبه حقوق دیجیتال شهروندی تبدیل شده است.
نظر شما راجعبه وضعیت کنونی اینترنت ایران چیست؟ آیا محدودیتهای تازه بر پیامرسانها و اپاستورها را موقتی میدانید یا معتقدید این فیلترینگ شدیدتر، بخشی از مدل جدید فضای مجازی خواهد بود؟