نزدیک به ۲ هفته از خاموشی ارتباطات در ایران میگذرد. از ابتدای این هفته بعضی راههای ارتباطی از جمله پیامک، پیامرسانهای بومی (همچنان با محدودیت حجم فایل ارسالی) و بعضی سرویسهای گوگل (آن هم نه به صورت پایدار برای همه) برقرار شدهاند. با وجود وعدههای بازگشت اینترنت بینالملل تا اواخر هفته جاری اما هنوز خبری نیست. همین موضوع یک نظریه را در ذهن ما میپروراند، اینکه شاید شاهد “تغییر روش فیلترینگ اینترنت در ایران” هستیم. به این معنی که لیست سفید جایگزین لیست سیاه میشود!
بر هیچ کاربر اینترنت در ایران پوشیده نیست که طرح فیلترینگ کاملا شکست خورده است. از پیر تا جوان و حتی کودک، حداقل چند راه دور زدن فیلترینگ را یاد گرفته و روی دستگاه خود دارد. یکی از گواههای این صحبت شاید تعداد کاربران ایرانی اینستاگرام باشد که پس از فیلترینگ آن در ایران؛ براساس برخی دادهها تا حتی ۳ برابر قبل از فیلترینگ شده است!
🔴 همچنین بخوانید: آیا استفاده از اینترنت ماهوارهای استارلینک در ایران جرم است؟
همین ماجرا درباره تلگرام و اعضای کانالهای خبری و تعداد کانالهای دیگر وجود دارد. موضوع بدی هم نیست، به هر حال انسانها به روشهای مختلف با هم ارتباط میگیرند، کسبوکار خود را انجام داده و کمی هم سرگرم میشوند.
ملی شدن اینترنت موبایل
ما در ایران با موضوعی به اسم “قطع اینترنت” غریبه نیستیم، یعنی “متاسفانه” غریبه نیستیم. شاید یکی از اولینهای آن مربوط به اعتراضات به افزایش قیمت بنزین در سال ۱۳۹۸ باشد. از آن زمان شخصا من به عنوان کسی ترنجی را به عنوان سایت اخبار فناوری و بررسی محصولات فناورانه؛ راه معاش و ادامه علاقه خود انتخاب کرده بود، به شکننده بودن مسیری که در آن به سوی رویایم گام برمیدارم کاملا واقف شدم.
🔴 همچنین بخوانید: ویدئو آموزش هوش مصنوعی آفلاین (بدون اینترنت) – روش Ollama
از آن به بعد چندین بار دیگر هم با این شرابط مواجه شدیم و هر بار با تحمل خسارتهای مالی، افت اعتبار کسبوکار و فشارهای روانی زیاد توانستیم از آن عبور کنیم؛ چون در نهایت اینترنت بینالملل با وجود محدودیتهای فیلترینگ اما باز هم متصل شود.
این بار اما در اواسط زمستان ۱۴۰۴ به نظر میرسد که نگاه تصمیمگیرهای اصلی هم تغییر کرده و به شکست فیلترینگ کاملا معترف است. آنطور که من حدس میزنم و امیدوارم کاملا این حدسم اشتباه باشد؛ در آینده اینترنت ایران، دیگری چیزی شبیه به آن چه که پیشتر سراغ داشتیم وجود نخواهد داشت.
بازگشت دسترسی ChatGPT در ایران
پیشتر در فیلترینگ، مشخص بود که بعضی سایتها و پلتفرمها مورد پسند تصمیمگیران اصلی نیست؛ حال به هر دلیل که وارد آن نمیشویم. خب این لیست شامل دسترسی آزاد نمیشد و اصلاحا فیلتر بود. به جز این موارد، تمام سایتهای دیگر در دسترس بودن. به این لیست، لیست سیاه میگوییم.
حالا اما در هفته آخر دی ماه ۱۴۰۴ میبینیم که تصمیمگیران اصلی در نظر دارند به صورت پلهای و به صورت مشخص فقط بعضی سرویسها را در دسترس کاربران قرار دهند. مثلا از چند روز پیش صفحه جستجو گوگل یا سرویس ترجمه گوگل (Google Translate) به صورت کامل کار میکند اما سرویسهای دیگر آن به کندی و ناقض باز میشوند!
🔴 همچنین بخوانید: ویدئو آموزش چک کردن آب و هوا هنگام قطعی اینترنت بین الملل
همچنین بعضی پلتفرمهای هوش مصنوعی مثل ChatGPT باز هستند اما بقیه خیر. حتی در پیامرسانهای داخلی فعال در شبکه ملی اطلاعات (اینترنت ملی) هم محدودیتهای موضعی از جمله مسدود یا آزاد کردن ویژگیهای خاص هر کدام اعمال شود.
این نشان میدهد که شاید (و عمیقا امیدوارم که اشتباه باشد) در آینده ما تنها به لیست سفید اینترنت که قطعا شامل تعداد محدودی سرویس خواهد بود، دسترسی داشته باشیم.
من کارشناس فنی بحث VPN یا اصطلاحا فیلترشکن نیستم اما میدانم که اگر دسترسی آزادانه کافی به اینترنت وجود نداشته باشد، امکان ارائه اینگونه سرویسها بسیار سخت و حتی شاید ناممکن شود. در نتیجه مثل دوران لیست سیاه (فیلترینگ) شاید نتوان به این راحتی محدودیتها را دور زد! اگر شما در این زمینه اطلاعاتی دارید در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.
برقراری دسترسی موتور جستجو گوگل در ایران
هنوز هیچ چیز مشخص نیست. در لحظه نگارش این مقاله یعنی حدود ساعت ۵ عصر سهشنبه ۳۰ دی ۱۴۰۴ ما همچنان امیدواریم که تا پایان هفته دسترسی به اینترنت بینالملل به مانند سابق به شهروندان ایرانی ارائه شود و این مقاله یک بدگمانی محض باشد که از یاد برود. با این حال اعمال چنین محدودیتهایی مثل لیست سفید روی اینترنت ایران، دور از ذهن به نظر نمیرسد.
شما آینده ارتباطات، کار، آموزش، سرگرمی و … را در بستر اینترنت در ایران چطور پیشبینی میکنید؟
امیدوارم همونطور که خودتون گفتین، اینجوری نشه 🥲
امیدوارم ❤️🙌🏽
چه ماجرایی داریم با اینترنت توی این کشور 😐
کی این همه اعمال سلیقه تموم میشه؟ چیزی ندارم برای گفتن :/
متاسفانه مشخص نیست 😶
حدس نیست واقعا میخوان اینکارو انجام بدن
امیدوارم اینطور نشه 🙌🏽❤️
نگو داداش اینجوری … حرفشم زشته
چه بدبختی گیر کردیما … خدا نکنه