رباتهای انساننما حالا میتوانند بخشی از رفتارهای احساسی انسان را نیز تقلید کنند. ربات Yansyn-X2 ساخت شرکت چینی Yanxi Technology نهتنها حالات صورت را تغییر میدهد، بلکه میتواند در واکنش به فرمان یا شرایط مکالمه اشک تولید کند. سازنده برای رسیدن به این قابلیت، هوش مصنوعی تشخیص محتوای احساسی را با اجزای بیونیک صورت و یک سیستم میکروسیال ترکیب کرده است.
🔷 ربات انساننمای Yansyn-X2 میتواند در واکنش به فرمان انسان اشک تولید کند.
🔷 هوش مصنوعی ابتدا محتوا و لحن مکالمه را برای انتخاب واکنش احساسی بررسی میکند.
🔷 اجزای بیونیک زیر پوست سیلیکونی، حالت صورت ربات را تغییر میدهند.
🔷 یک سیستم میکروسیال جداگانه قطرات اشک را در گوشه چشم ربات ایجاد میکند.
🔷 نسخه فعلی راه نمیرود، اما میتواند سر و دستهای خود را حرکت دهد و افراد را دنبال کند.
شرکت چینی Yanxi Technology مستقر در نینگبو، ربات Yansyn-X2 را با تمرکز بر شبیهسازی واکنشهای احساسی توسعه داده است. نمایش این ربات در کنفرانس Inclusion 2026 شانگهای، یکی از قابلیتهای غیرمعمول آن را نشان داد.
در ویدیوی این رویداد، فردی از ربات میپرسد: «میتوانی برای من اشک بریزی؟» چند ثانیه بعد، یک قطره اشک روی صورت ربات جاری میشود. نکته مهم این است که تولید اشک تنها یک مکانیزم مستقل نیست. سازنده چند فناوری را درکنار یکدیگر قرار داده تا ربات بتواند ابتدا موقعیت را تحلیل کند، حالت چهره مناسب را بسازد و سپس اشک تولید کند.
ربات انساننمای Yansyn-X2 میتواند در واکنش به فرمان یا محتوای احساسی اشک تولید کند.
سازنده برای شبیهسازی احساسات در Yansyn-X2 از یک معماری فنی سهلایه استفاده کرده است. مرحله اول برعهده الگوریتم هوش مصنوعی قرار دارد که متن، فضای مکالمه و لحن را تحلیل میکند.
الگوریتم از این اطلاعات برای تشخیص مناسببودن یک واکنش احساسی استفاده میکند. برای نمونه، اگر سیستم محتوای غمگین یا همدلانه را تشخیص دهد، فرمان لازم را به اجزای مسئول تغییر حالت صورت ارسال میکند.
این حوزه از هوش مصنوعی را محاسبات عاطفی یا Affective Computing مینامند. هدف محاسبات عاطفی این است که ماشین بتواند نشانههای احساسی انسان را تشخیص دهد، آنها را تفسیر کند و واکنشی متناسب نشان دهد.
لایه دوم سیستم به تغییر فیزیکی چهره مربوط میشود. سازنده اجزای بیونیک را زیر پوست سیلیکونی پزشکی صورت Yansyn-X2 قرار داده است. پس از تشخیص یک موقعیت احساسی، این اجزا ویژگیهای صورت را تغییر میدهند تا ربات حالتی مانند ناراحتی را شبیهسازی کند. درنتیجه، اشک بدون تغییر حالت صورت ظاهر نمیشود و سیستم تلاش میکند چند نشانه احساسی را همزمان بازسازی کند.
شرکت سازنده قصد دارد در نسلهای بعدی از عضلات بیونیک بهجای سرووموتورها استفاده کند. چنین تغییری میتواند حرکات صورت را نرمتر کند و تنوع بیشتری به حالات چهره ربات بدهد.
مرحله سوم به تولید خود اشک مربوط میشود. Yansyn-X2 برای این کار یک سیستم میکروسیال جداگانه دارد که مقدار کمی مایع را در گوشه چشم ربات آزاد میکند.
ترکیب سیستم میکروسیال با تغییر حالت صورت باعث میشود واکنش نهایی شباهت بیشتری به گریه انسان داشته باشد. البته ربات واقعاً احساس ناراحتی نمیکند؛ این سیستم فقط نشانههای فیزیکی یک واکنش احساسی را شبیهسازی میکند.
ربات انساننمای جدید حالات چهره و حتی گریه انسان را تقلید میکند.
هدف از چنین فناوریهایی متقاعدکردن انسان به داشتن احساس واقعی در ربات نیست. توسعهدهندگان محاسبات عاطفی میخواهند ارتباط میان انسان و ماشین را طبیعیتر کنند؛ موضوعی که با ورود رباتها به محیطهای کاری، خدماتی و خانگی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
مطالعهای که در سال ۲۰۲۳ در Frontiers منتشر شد، نشان داد شرکتکنندگان رباتهایی را که حالات چهره متناسب با فضای احساسی مکالمه نشان میدادند، دوستداشتنیتر، قابلاعتمادتر و شبیهتر به انسان ارزیابی کردند.
درمقابل، شباهت بیشازحد ربات به انسان میتواند نتیجه متفاوتی داشته باشد. پدیدهای با نام دره وهمی یا Uncanny Valley توضیح میدهد که یک شخصیت مصنوعی با ظاهر تقریبا انسانی، اما نه کاملا طبیعی، ممکن است بهجای حس آشنایی باعث ناراحتی یا پسزدگی شود.
نسخه فعلی Yansyn-X2 یک ربات متحرک و راهرونده نیست و در جای خود ثابت میماند. بااینحال، قابلیتهای حرکتی محدودی برای طبیعیترکردن تعامل دارد.
ربات میتواند سر خود را بچرخاند، افراد را دنبال کند و با بازوهایش ژستهای مختلفی نشان دهد. برنامه توسعه نسخههای بعدی نیز روی طبیعیترشدن حرکات و حالات چهره تمرکز دارد.
توسعه Yansyn-X2 بخشی از رقابت گستردهتر صنعت رباتیک برای افزایش سرعت، مهارت حرکتی، کاربردپذیری و توانایی تعامل با انسان است. شرکتهای مختلف مسیرهای متفاوتی را برای رسیدن به این هدف دنبال میکنند.
برای نمونه، شرکت الجی ربات CLOiD را برای انجام کارهایی مانند مرتبکردن و تاکردن لباسها توسعه داده است. ربات Allex از شرکت WIRobotics نیز میتواند اجسامی تا وزن حدود ۳ کیلوگرم را نگه دارد و حرکات قابلتشخیص دست را اجرا کند.
ربات Onero H1 شرکت SwitchBot نیز وظایف خانگی مانند قراردادن لباس در ماشین لباسشویی را هدف قرار داده است. این نمونهها نشان میدهند سازندگان درکنار ظاهر انسانمانند، روی توانایی انجام کارهای روزمره نیز سرمایهگذاری میکنند.
نسخه فعلی ربات انساننمای Yansyn-X2 راه نمیرود، اما سر و دستهای خود را حرکت میدهد.
پیشرفت رباتها فقط به تعاملات اجتماعی و کارهای خانگی محدود نمیشود. ربات Tiangong Ultra در دومین دوره بازیهای جهانی رباتهای انساننما در پکن، دوی ۱۰۰ متر را در مدت ۹٫۳۹ ثانیه طی کرد.
شرکت هواپیمایی ژاپن نیز آزمایش یک ربات انساننما برای جابهجایی بار در فرودگاه هاندا را آغاز کرده است. هدف از این پروژه، کمک به مقابله با کاهش نیروی کار در ژاپن عنوان شده است.
در بازار رباتهای خانگی نیز ربات NEO شرکت 1X با قیمت حدود ۲۰ هزار دلار برای یادگیری وظایف خانه طراحی شده است؛ هرچند این ربات در مراحل اولیه همچنان برای برخی فعالیتها به اپراتور انسانی از راه دور نیاز دارد.
ربات Yansyn-X2 نمونهای از مسیری متفاوت در توسعه رباتهای انساننما را نشان میدهد. در این رویکرد، مهندسان درکنار توانایی حرکت و انجام وظایف فیزیکی، روی نحوه واکنش ربات به احساسات و رفتار انسان نیز کار میکنند. قابلیت گریه Yansyn-X2 درواقع ترکیبی از تحلیل مکالمه با هوش مصنوعی، تغییر مکانیکی حالت صورت و کنترل مایعات است. چنین فناوریهایی میتوانند تعامل با رباتها را طبیعیتر کنند، هرچند افزایش شباهت آنها به رفتار انسان میتواند برای برخی افراد احساس ناخوشایند دره وهمی را نیز تشدید کند.
بهنظر شما رباتی که حالات احساسی انسان و حتی گریه را تقلید میکند تعامل طبیعیتری ایجاد میکند یا چنین شباهتی بیشتر آزاردهنده است؟ دیدگاه خود را در بخش نظرات بنویسید.
