14 + 1 =

حساب کاربری ندارید؟ ثبت نام کنید

ظهور، سقوط و بازگشت مجدد AMD : نگاهی به نیم قرن سرگذشت تراشه‌ساز آمریکایی (قسمت سوم و پایانی)

AMD یکی از قدیمی‌ترین طراحان پردازنده است و در تاریخچه 50 ساله خود، همواره یک پای ثابت بحث علاقه‌مندان فناوری بوده است. داستان هیجان‌انگیزِ این شرکت پر است از موفقیت‌های قهرمانانه، خطاهای احمقانه و موقعیت‌هایی که تنها یک قدم با خاک یکسان‌ شدن، فاصله داشته است. در حالی که در این زمان، بسیاری از شرکت‌های نیمه‌هادی دیگر آمده و رفته‌اند، AMD با طوفان‌‌های متعددی روبرو شده و در نبردهای زیادی در دادگاه‌ها و فروشگاه‌ها جنگیده است.

در این مقاله نگاهی خواهیم انداخت به گذشته این شرکت، موقعیت‌های پیچیده آن را تا به امروز بازبینی خواهیم کرد و خواهیم دید چه در انتظار این کهنه‌ِ‌سربازِ تراشه‌سازِ آمریکایی است. با ترنجی در قسمت سوم و پایانی تاریخچه AMD همراه باشید.

قسمت نخست تاریخچه AMD، از این لینک و قسمت دوم از این لینک قابل دسترسی است

درآمد AMD

مبلغ درآمد به میلیارد دلار و سود خالص و درآمد عملیاتی به میلیون دلار می‌باشد

تنها با یک نگاه به وضعیت مالی شرکت در فاصله ۲۰۱۱-۲۰۱۶ می‌توان به‌راحتی حدس زد که AMD در دردسر بزرگی گیر افتاده بود.

با اعلام گزارش مالی ۲۰۱۶، ۴ سالی متوالی بود که AMD پی‌ در‌ پی ضرر می‌دید (گزارش مالی فاجعه ۲۰۱۲ به دلیل کسرِ قیمت ۷۰۰ میلیون دلاری گِلوبال‌فاندریز بود). حتی با وجود فروختن کارخانه‌ها و شاخه‌های مختلف و موفقیت تراشه‌های به کار رفته در پلی‌استشین ۴ و ایکس باکس وان، بدهی‌ها همچنان بالا بودند و داستان ضررهای AMD ادامه داشت.

 

اپیزود سوم: بازگشت؟

تقریبا هیچ چیز دیگری برای فروختن وجود نداشت و هیچ نشانه‌ای هم از سرمایه‌گذاری‌های عظیم که به کمکشان بیاید موجود نبود. در این وضعیت تنها یک راه برای AMD باقی مانده بود: کاهش هزینه‌ها و سازماندهی مجدد منابع.

در ۲۰۱۲ دو فرد جدید به AMD اضافه شدند که نقشی حیاتی در احیای شرکت در میان دیگر بازیگران صنعت نیمه‌هادی ایفا کردند.

نخستین فرد جیم کِلِر (Jim Keller) افسانه‌ای بود که در دنیای ریزتراشه‌ها شهرتی وصف‌ناشدنی دارد. این شخص در ابتدای مسیر شغلی خود در شرکت DEC فعالیت می‌کرد که در آن زمان بر روی توسعه دو پردازنده Alpha 21164 و 21264 نقش داشت؛ سپس در ۱۹۹۸ به AMD نقل مکان کرد و به عنوان یکی از طراحان ریزمعماری موفق K7 ایفای نقش کرد و بعدتر به عنوان معمار ارشد ریزمعماری تحسین‌شده K8 انتخاب شد و در ۱۹۹۹ شرکت را ترک کرد.

ابداعاتی نظیر اتصال داخلی (Interconnect) HyperTransport که بعدها زیربنای پردازنده‌های چند‌هسته‌ای AMD شد و طراحی مجموعه دستورالعمل‌های x86-64 که به AMD64 مشهور است از نتایج کارهای جیم کلر بود. به‌صورت خلاصه طراحی رابط‌های شبکه ۱ گیگابیتی در در SiByte، طراحی پردازنده‌های موبایل A4 و A5 برای اپل که نخستین تجربه اپل را در ساخت پردازنده‌های موبایل رقم زد، بازگشت به AMD در ۲۰۱۲ که بیشتر به آن خواهیم پرداخت، طراحی سخت‌افزار اتومبیل‌های خودرانِ تِسلا و در نهایت اضافه شدن به اینتل در ۲۰۱۸ و مشارکت در پروژه‌های آن، از مجموعه کارهای جیم کلر، بعد از ترک AMD در ۱۹۹۹ تا به امروز است.

Jim Keller

جیم کلر

به هر حال جیم کلر پس از ۱۳ سال غیبت در ۲۰۱۲ مجددا به AMD بازگشت و در ابتدایِ کار، دو پروژه مهم را بر دوش گرفت. نخستین پروژه، طراحی یک پردازنده بر پایه آرم برای بازار سرورها در قالب معماری K12 بود و دیگری رهبری توسعه یک معماری استاندارد x86، به همراه مایک کِلارک (Mike Clark) (رهبر تیم طراحی بولدوزر) بود.

شخص دیگری که به همراه جیم کلر به AMD اضافه شد، لیزا سو (Lisa Su) بود که پیش‌تر به عنوان معاون ارشد و مدیر کل در Freescale Semiconductors فعالیت می‌کرد. او در AMD هم با همین عنوان شغلی ورود کرد و و به همراه مدیرعامل آن زمان AMD که روری رید (Rory Read) بود به عنوان یکی از افرادی که در تغییر مسیر شرکت به سمت بازارهای فراتر از رایانه‌های شخصی به خصوص کنسول‌ها نقش مثبتی داشت، محسوب می‌گردد.

جیم کلر

لیزا سو در وسط و جیم کِلِر در سمت راست

دو سال پس از ورودِ کلر در بخش تحقیق و توسعه، مدیرعامل وقت AMD، روری رید، از جایگاه خود کنار رفت و معاون ارشد جای او را گرفت. لیزا سو با یک مدرک دکترای مهندسی الکترونیک از MIT و پیشینه تحقیقاتی در زمینه ماسفت‌های از نوع سیلیکون بر روی عایق (SOI)، فردی بود که چه از لحاظ آکادمیک و چه از لحاظ کار در صنعت، تجربه فراوانی داشت و می‌توانست AMD را به روزهای اوجش بازگرداند اما در صنعت پردازنده‌های بزرگ مقیاس، هیچ چیز یک شبه روی نمی‌دهد. طراحی تراشه در بهترین حالت خود به سال‌ها زمان نیاز دارد و لیزا سو نیاز داشت تا زمانی که طرح‌های جدید و بلندپروازانه را به ثمر برساند، به نحوی شرکت را نیز از خطر انقراض در امان نگه دارد.

در همین زمان که AMD به زحمت خود را در بازار نگه داشته بود، اینتل هر روز قله‌های موفقیت را یکی پس از دیگری طی می‌کرد به طوری که در انتهای ۲۰۱۶ درآمدی بالغ بر ۶۰ میلیارد دلار داشت و معماری Core و پروسه ساختش نیز به خوبی در حال پیشرفت بودند. برای سال‌های طولانی اینتل از سیاست تیک-تاک (Tick-Tock) برای توسعه پردازنده‌های خود استفاده می‌کرد که در پروسه تیک پردازنده‌ای با معماری جدید معرفی می‌کرد و در پروسه تاک فرایند ساخت آن را بهبود می‌بخشید.

البته اوضاع آنقدرها هم برای اینتل در پشت صحنه به خوبی پیش نمی‌رفت، با این‌حال همچنان سودهای عظیمی می‌کردند و تقریبا تمام بازار پردازنده‌ها را در اختیار خود داشتند. در ۲۰۱۲ اینتل پیش‌بینی می‌کرد تا در فاصله سه سال دیگر پردازنده‌های خود را بر اساس فرایند ساخت ۱۰ نانومتری عرضه خواهد کرد، در صورتی که این “تاک” هیچوقت اتفاق نیفتاد، در واقع حتی هیچ “تیکی” هم رخ نداد! نخستین پردازنده ۱۴ نانومتری آن‌ها در قالب معماری بِرادول (Broadwell) در ۲۰۱۵ عرضه شد و برای ۵ سال متوالی تا به امروز اینتل از همان فرایند ساخت و معماری استفاده می‌کند.

در واقع مهندسانی که مسئول بهینه‌سازی فرایند ۱۰ نانومتری بودند، نمی‌توانستد تراشه‌هایی را با بازده (yield) بالا در این فرایند تولید کنند و در نتیحه اینتل در ۵ سال گذشته مجبور شد تا هر سال کمی فرایند ۱۴ نانومتری و معماری قدیمی خود را بهینه کند.

در واقع مهندسانی که مسئول بهینه‌سازی فرایند ۱۰ نانومتری بودند، نمی‌توانستد تراشه‌هایی را با بازده (yield) بالا در این فرایند تولید کنند و در نتیحه اینتل در ۵ سال گذشته مجبور شد تا هر سال کمی فرایند ۱۴ نانومتری و معماری قدیمی خود را بهینه کند. فرکانس و مصرف انرژی هر سال بیش از پیش بالا می‌رفت و خبری از معماری جدید نبود، دقیقا مشابه اتفاقی که دهه پیش و با معماری نت‌برست رخ داده بود. خریداران در این زمان با انتخاب‌های ناامید کننده‌ای روبرو بودند: یا انتخاب پردازنده‌ای از سری Core و پرداخت مبلغی بالا برای آن و یا انتخاب جایگزین‌های ضعیفتر و ارزانتر از AMD در سری FX و A

اما AMD در این زمان و در سکوت، مشغول ساخت برگ برنده خود بود و آن را برای نخستین بار در فوریه ۲۰۱۶ و در رویداد E3 رو کرد. سرانجام معماری ذِن (Zen) در این زمان و در رویداد مربوط به معرفی ریبوت Doom، معرفی گردید.

در آن رویداد اطلاعات زیادی در مورد این معماری ارائه نشد و صرفا با عباراتی مانند “چندنخی همزمان”، “حافظه نهان با پهنای‌باند بالا” و “طراحی بهینه FinFet” از قابلیت‌های این معماری سخن گفته شد.

اطلاعات بیشتر درباره معماری ذِن در کامپیوتکس ۲۰۱۶ ارائه شد که بارزترین آن‌ها، افزایش عملکردی بسیار عظیم با ۴۰ درصد بهبود نسبت به معماری Excavator بود.

اطلاعات بیشتر درباره معماری ذن در کامپیوتکس ۲۰۱۶ ارائه شد که بارزترین آن‌ها، عملکردی با ۴۰ درصد بهبود نسبت به معماری Excavator بود. این ادعا به حدی بلندپروازانه به نظر می‌رسید که تقریبا هیچکس انتظار آن را نداشت چرا که AMD در هر بروزرسانی معماری بولدوزر در بهترین حالت ۱۰ درصد عملکرد بهتری را ارائه می‌کرد. بعد از رویداد AMD در کامپیوتکس ۲۰۱۶، یک سال دیگر طول کشید تا نخستین پردازنده‌ها با این معماری عرضه شوند و در نهایت شاهد برگِ برندهِ AMD بودیم.

AMD ZEN

افزایش ۴۰ درصدی “اجرای دستورالعمل در هر کلاک” (IPC) و در عین حال کاهش مصرف انرژی در هر کلاک

هر طراحی سخت افزاری، نیاز به نرم‌افزاری دارد تا با آن کار کند و در نتیجه به فروش برسد، در این میان نبردِ پردازنده‌های چندنخی در حال اوج گرفتن بود. با اینکه کنسول‌ها از پردازنده‌های ۸ هسته‌ای استفاده می‌کردند اما اکثر بازی‌ها با پردازنده‌های ۴ هسته‌ای به خوبی سازگار بودند. دلیل اصلی آن سلطه اینتل بر بازار پردازنده‌ها و استفاده از تراشه ساخت AMD در کنسول‌های پلی‌استیشن ۴ و ایکس باکس وان بود. اینتل نخستین پردازنده ۶ هسته‌ای خود را در سال ۲۰۱۰ عرضه کرد و این پردازنده با مبلغ ۱۱۰۰ دلار، بسیار گران‌قیمت بود. اینتل در خلال این سال‌ها پردازنده‌های ۶ هسته‌ای بسیاری را عرضه کرد اما حدود ۷ سال طول کشید تا پردازنده‌ای به مانند Core i5 8400 عرضه شود که با قیمت زیر ۲۰۰ دلار برای اکثر کاربران قابل خرید باشد.

از آن طرف مشکل کنسول‌ها این بود که چیدمان پردازنده‌ استفاده شده در آن‌ها، به نحوی توسعه داده شده بود که از دو پردازنده ۴ هسته‌ای در قالب یک تراشه استفاده شود و در نتیجه تاخیر بین این دو قسمتِ تراشه زیاد بود؛ توسعه‌دهندگان بازی تلاش می‌کردند تا نخ‌هایی که قرار است توسط موتور بازی‌سازی پردازش شوند را فقط بر روی یکی از این دو قسمت نگه دارند و قسمت دیگر را صرفا برای پردازش‌های عمومی پس‌زمینه استفاده کنند و از ترکیب این دو قسمت برای پردازش یکسان به دلیل تاخیر زیاد استفاده نکنند.

در این میان فقط ایستگاه‌های کاری و سرورها بودند که به طور جدی از پردازش‌های چند نخی پشتیبانی می‌کردند تا زمانی که AMD تصمیم گرفت اوضاع را تغییر دهد.

سرانجام مارس ۲۰۱۷، زمانی بود که کاربران می‌توانستند پردازنده رایانه خود را به یکی از دو پردازنده ۸ هسته‌ای ۱۶ نخی که عرضه شده بود، ارتقا دهند. یک معماری کاملا جدید لایق یک نام جدید هم بود، AMD استفاده از Phenom و FX را کنار گذاشت تا رایزِن (Ryzen) متولد شود.

البته دو پردازنده عرضه شده آنچنان هم ارزان نبودند، نخستین پردازنده رایزن 7 1800X بود که با فرکانس ۳.۶ گیگاهرتز (بوست ۴ گیگاهرتز) با قیمت ۵۰۰ دلار به فروش می‌رسید؛ دیگری یک نسخه ارزانتر به نام رایزن 7 1700X بود که با ۲۰۰ مگاهرتز فرکانس و ‍۱۰۰ دلار قیمت کمتر به فروش می‌رسید. در همان زمان اینتل پردازنده ۸ هسته‌ای خود که Core i7 6900K بود را بیش از ۱۰۰۰ دلار به فروش می‌رساند.

AMD

ذِن تمام ويژگی‌های عالی معماری‌های قبلی را با هم جمع کرده بود و آن‌ها را طوری کنار هم چیده بود که خط لوله‌ها تا جایی که می‌توانند مشغول باقی بمانند. برای انجام این کار به تغییرات و بهبودهای اساسی در ساختار خط لوله و سیستم‌های حافظه نهان نیاز بود. در ریزمعماری جدید، طراحی اشتراکی حافظه‌های نهان سطح یک و دو که در بولدوزر استفاده می‌شد، کنار گذاشته شده بود و هر هسته برای خود کاملا مستقل عمل می‌کرد، در کنار این، بهبودهایی مانند خط لوله‌های بیشتر، پیش‌بینی انشعاب بهتر و پهنای باند بیشترِ حافظه نهان نیز در معماری گنجانده شده بود.

رایزن هم در ابتدا همانند پردازنده‌هایی که در کنسول‌های سونی و مایکروسافت استفاده می‌شد، یک سیستم روی یک تراشه بود؛ تنها چیزی که تفاوت داشت، عدم وجود پردازشگر گرافیکی بود که البته بعدتر در مدل‌های اقتصادی رایزن از پردازشگر گرافیکی با معماری GCN استفاده شد.

AMD با ارائه ذن قوانین بازار را بر هم زده بود و دیگر اینتل تنها انتخاب مصرف‌کنندگان نبود. این، نقطهِ آغازِ بازگشتِ AMD بود.

تراشه پردازنده‌های رایزن در دو قسمت به نام CCX (مخفف CPU CompleX) تقسیم شده است که هر یک از این CCXها دارای ۴ هسته و ۸ نخ هستند. علاوه بر این یک پردازشگرِ پلِ جنوبی هم در پردازنده جای گرفته است که دارای کنترلر و لینک‌های خروجی برای PCI Express، درگاه‌های ساتا و USB است. وجود این پردازشگر به این معنی است که در تئوری می‌توان مادربردها را بدون وجود هیچگونه پلِ جنوبی ساخت که البته تقریبا تمام سازندگان خلاف این کار را برای فراهم کردن خروجی‌های بیشتر انجام دادند. AMD با ارائه ذِن قوانین بازار را بر هم زده بود و دیگر اینتل تنها انتخاب مصرف‌کنندگان نبود، این، نقطهِ آغازِ بازگشتِ AMD بود.

AMD

نمایی از تراشه حاوی اولین نسل معماری ذِن

تمام این تلاش‌ها هیچ می‌شدند اگر پردازنده‌های رایزن نمی‌توانستند به خوبی عمل کنند، در نهایت این‌گونه نشد و AMD نشان داد که با وجود ضعیفتر بودن نسبت به اینتل در تمام این سال‌ها اما چیزهای زیادی برای ثابت کردن دارد. پردازنده‌های 1700X و 1800X عالی نبودند، در واقع در نرم‌افزارهای حرفه‌ای پا به پای رقبای اینتلی خود و حتی بسیار بهتر از آن‌ها پیش می‌رفتند اما در بازی‌ها تا حد قابل توجهی کندتر بودند.

AMD تنها یک ماه پس از ورود اولین پردازنده‌های رایزن ۷ به بازار، پردازنده‌های ۶ و ۴ هسته‌ای دیگر خود را در قالب سری رایزن ۵ به بازار عرضه کرد و دو ماه پس از آن نیز پردازنده‌های ۴ هسته‌ای از سری رایزن ۳ را عرضه کرد. این پردازنده‌ها نیز دقیقا مانند برادران بزرگتر خود عمل می‌کردند و در عین حال، نسبت به رقبای خود قیمت مناسب‌تری داشتند.

در نهایت شاهد عرضه پردازنده‌های غول‌آسایِ این معماری بودیم، پردازنده‌های رایزن تِرِدریپِر (Threadripper) 1950X که از ۱۶ هسته و ۳۲ نخ بهره می‌برد با قیمتی برابر با ۱۰۰۰ دلار و پردازنده سرور اِپیک (EPYC) 7551P با ۳۲ هسته و ۶۴ نخ و قیمت ۲۱۰۰ دلاری عرضه شدند. این پردازنده‌ها در واقع از همان تراشه 1800X به تعداد دو و چهار عدد برای رسیدن به این تعداد هسته استفاده می‌کردند و برای انتقال اطلاعات بین تراشه‌ها هم از سیستم اتصال داخلی اینفینیتی‌ فابریک (Infinity Fabric) جدیدی استفاده می‌کردند.

AMD

رایزن تردریپر 1920X

در فاصله شش ماه، AMD عزم خود را برای تسخیر تمام بازارهای ممکن برای پردازنده‌های x86 نشان داد، آن هم تنها با یک طراحی یکسان که می‌توان در هر مقیاسی از آن استفاده کرد. یک سال بعد معماری ذن به ذن+ (+Zen) بروزرسانی شد که این بروزرسانی شامل بهبودهایی در سیستم حافظه نهان و تغییر فرایند از نود 14LPP گِلوبال‌فاندریز که زیربنای آن را سامسونگ تشکیل داده بود به نود چگال‌ترِ 12LP بود. مساحت تراشه‌ها تغییری نکرد اما فرایند ساخت جدید به AMD اجازه داد تا فرکانس را افزایش دهد.

یک سال بعد از ارائه معماری ذِن+، در تابستان ۲۰۱۹، AMD معماری تحسین‌شده ذن ۲ را معرفی کرد. این‌بار تغییرات نسبت به ذِن+ بسیار عظیم بودند و عبارت چیپلِت (Chiplet) با این معماری معنا پیدا کرد.

یک سال بعد از ارائه معماری ذن+، در تابستان ۲۰۱۹، AMD معماری ذن ۲ را معرفی کرد. این‌بار تغییرات نسبت به ذن+ بسیار عظیم بودند و عبارت چیپلِت (Chiplet) با این معماری معنای حقیقی خود را پیدا کرد. در حقیقت به جای پیروی از یک طراحی یکپارچه (Monolithic) که در آن تمام قطعات پردازنده تنها بر روی یک قطعه سیلیکونی قرار دارند (این طراحی زیربنای ذن و ذن+ بود)، قسمت هسته‌ها (در اینجا CCX) از سیستم ارتباطی (مانند ارتباط بین هسته‌ها و حافظه نهان، پل شمالی/جنوبی و کنترلر حافظه) جدا باشد.

در واقع با طراحی چیپلت شاهد دو تراشهِ متفاوت هستیم، AMD تراشه‌هایی که در آن هسته‌های پردازنده قرار دارند را Core Complex Die یا CCD می‌نامد که هر CCD از دو CCX تشکیل شده است، همانطور که پیش‌تر گفته شد هر CCX دارای ۴ هسته و ۸ نخ است. سیستم ارتباطی یا همان ورودی/خروجی (I/O) نیز تراشه جداگانه‌ای دارد. در ریزمعماری ذِن ۲ وظیفه ساخت تراشه‌های CCD بر عهده TSMC با فرایند ساخت ۷ نانومتری است و تراشه‌های I/O پردازنده‌های دسکتاپ رایزن توسط فرایند 12LP گلوبال‌فاندریز و پردازنده‌های تردریپر و اپیک توسط فرایند ۱۴ نانومتری گِلوبال‌فاندریز ساخته می‌شوند.

AMD با ارائه ذِن ۲ نخستین پردازنده ۶۴ هسته‌ای x86 را نیز در رده ایستگاه‌ کاری و سرور با نام‌های تردریپر 3990X و اپیک 7742 معرفی کرد. پردازنده تردریپر با قیمتی در حدود ۴۰۰۰ دلار عرضه شد که نسبت به همتایان خود از اینتل بسیار ارزانتر به شمار می‌رفت، در واقع اینتل حتی هم اکنون نیز هیچ پردازنده ۶۴ هسته‌ای را برای ارائه در سبد محصولات خود ندارد.

AMD

تصاویر ثبت شده با مادون قرمز از پردازنده‌های رایزن (سمت چپ) و اپیک (سمت راست) ساخته‌شده توسط معماری ذِن ۲، تراشه واحد بزرگتر در هر پردازنده، تراشه I/O می‌باشد.

طبق اطلاعاتی که از معماری آینده AMD یعنی ذن ۳ داریم قرار است همین ساختار حفظ شود و همچنین تعداد هسته‌ها و نخ‌ها در هر CCD هم قرار نیست تغییری به خود ببیند. در عوض مانند بهبودهایی که ذن+ نسبت به ذن ایجاد کرد، صرفا شاهد تغییراتی در حافظه نهان، مصرف انرژی و افزایش فرکانس باشیم.

کاری که AMD در این ۸ سال موفق به انجام آن شد، باعث تغییر روند بازی به نفع این شرکت و مصرف‌کنندگان شد و در حال حاضر این شرکت سبد جامعی از محصولات مختلف که از پردازنده ۴ هسته‌ای با قیمت ۹۹ دلار گرفته تا پردازنده سرور ۶۴ هسته‌ای با ۱۲۸ نخ را در اختیار دارد.

اوضاع مالی AMD نیز از آن زمان تا به امروز بسیار تغییر کرده است، زمانی AMD دچار ضررهای میلیارد دلاری بود و تسویه وام‌های میلیون دلاری برای این شرکت کار آسانی نبود. اما در حال حاضر AMD در مسیر پیشرفت قرار گرفته و سود عملیاتیِ بیش از ۶۰۰ میلیون دلار را در سال آتی پیش‌بینی می‌کند. ذن تنها عامل نجات شرکت از اوضاع مالی بهم ریخته نبود اما عاملی بود که بیشترین تاثیر را در احیای آن داشت.

AMD

بخش گرافیک AMD هم از آن زمان تغییرات زیادی را به خود دید، در ۲۰۱۵ این بخش به طور کامل مستقل شد و با نام گروه فناوری‌های رادئون (RTG) به فعالیت خود ادامه داد. توسعه معماری RDNA بر اساس معماری GCN بزرگترین دستاورد این گروه بود. در معماری RDNA تغییراتی در ساختار حافظه نهان و سایز و گروه‌بندی واحدهای محاسباتی ایجاد شد که باعث تغییر کاربری معماری، مستقیما به سمت گیمینگ شد.

نخستین مدل‌هایی که از این معماری بهره بردند، کارت‌ گرافیک‌های سری رادئون RX 5700 بودند که پتانسیل بالای این معماری را نشان دادند. علاوه بر این سونی و مایکروسافت هم در کنسول‌های آینده خود قرار است از پردازنده‌های Zen 2 و نسخه بروزرسانی شده معماری RDNA با نام RDNA 2 به عنوان پردازشگر گرافیکی استفاده کنند.

آن‌ها از هیچ به قله صعود کردند و سپس به ته دره پرت شدند و مانند موجودی از افسانه‌ها، در حال احیای حیات دوباره از خاکستر خود هستند.

با اینکه گروه رادئون موفقیت‌هایی که بخش پردازنده تجربه کرد را به دست نیاوردند و همچنان کارت گرافیک‌های AMD به عنوان جایگزین اقتصادی شناخته می‌‌شوند اما AMD در حال برگشت به روزهای طلایی اتلون ۶۴ است، زمانی که سرآمد توسعه معماری و نوآوری در فناوری شناخته می‌شدند. آن‌ها از هیچ به قله صعود کردند و سپس به ته دره پرت شدند و مانند موجودی از افسانه‌ها، در حال احیای حیات دوباره از خاکستر خود هستند.

 

آینده‌ای مرموز

و اکنون زمانِ یک پرسش ساده درباره AMD فرا رسیده است، آیا امکان دارد که آن‌ها به روزهای تاریک محصولات ناامیدکننده و بی‌پولی باز گردند؟

با اینکه ۲۰۲۰ سال بسیار خوبی برای آن‌ها بود و در سه ماهه اول سال، نسبت به همین دوره در سال قبل ۴۰ درصد از لحاظ درآمد افزایش داشتند اما همچنان درآمد کلی ۹.۴ میلیارد دلاری، آن‌ها را عقب‌تر از انویدیا (با درآمد ۱۰.۷ میلیارد دلار در ۲۰۱۹) و چند سال نوری عقب‌تر از اینتل (با درآمد ۷۲ میلیارد دلار در ۲۰۱۹) قرار می‌دهد. اینتل دارای کارخانه‌های بزرگ و گستره‌ای متنوع از محصولات است ولی تقریبا تمام درآمد انویدیا از بخش کارت گرافیک‌هایش حاصل می‌شود.

AMD

پرفروش ترین محصولات AMD در حال حاضر – کارت گرافیک رادئون 5700XT و پردازنده Ryzen 5 3600

پر واضح است که AMD نیاز دارد تا درآمد خود را افزایش دهد تا آینده خود را تضمین کرده باشد. اما این چگونه می‌تواند اتفاق بیفتد؟ عمدهِ درآمد آن‌ها از بخشی است که آن را قسمتِ محاسباتی و گرافیک می‌نامند که شامل محصولات رایزن و رادئون می‌شود. درآمد این قسمت از آنجایی که پردازنده‌های رایزن بسیار رقابتی هستند و محصولات بر پایه معماری RDNA 2 نیز در رایانه‌های شخصی و کنسول‌ها استفاده خواهند شد و بازی‌ها برای آن‌ها بهینه می‌شوند، بدون شک به افزایش ادامه خواهد داد.

برتری پردازنده‌های دسکتاپ اینتل در بازی‌ها، هر نسل در حال کمتر و کمتر شدن است و علاوه بر این، توان مقابله با امکاناتی که ذِن ۳ قرار است عرضه کند را هم ندارند. انویدیا همچنان رقیبی برای کارت گرافیک‌های بالارده خود ندارد اما در میان‌رده‌ها رقابت سختی با رادئون‌های AMD دارد. در این بین با وجود فروش بسیارِ پردازنده‌های رایزن و درآمدی که از این قسمت نصیب بخش محاسباتی و گرافیک شده، کارت گرافیک‌های AMD فروش چندانی ندارند و در نتیجه درآمد زیادی را وارد این بخش نمی‌کنند.

اما مشکل مهمتر AMD در بخش دیگری نهفته است. بخش سیستم‌های توکار، سرورها و تراشه‌های نیمه شخصی‌سازی شده، کمتر از ۲۰ درصدِ درآمد سه ماهه اول ۲۰۲۰ را تشکیل داده‌اند و همچنان در حال ضرردهی هستند. این را می‌توان با کاهش فروش کنسول‌های نسل فعلی مایکروسافت و سونی در خلال موفقیت نینتندو سوئیچ و دست نگه‌داشتن خریداران برای خرید کنسول‌های نسل بعد توجیه کرد. مورد دیگری که باعث ضرردهی AMD در این بخش شده است، فرمانروایی اینتل در حوزه سرورهاست، در واقع هیچ دیتاسنتر چند میلیون دلاری صرفا برای اینکه یک پردازنده عالی وارد بازار شده است تمام تشکیلات خود را دور نخواهد ریخت.

پردازنده اپیک

انویدیا DGX A100 به همراه دو پردازنده ۶۴ هسته‌ای AMD از سری اپیک

این وضعیت در چند سال آینده می‌تواند تغییر کند، بخشی از آن از طریق کنسول‌های بازی نسل جدید و بخشی دیگر توسط اتحادی غیرمنتظرهِ AMD با شرکتی که کسی انتظارش را ندارد.

انویدیا، AMD را به جای اینتل به عنوان تامین‌کننده پردازنده خوشه‌های محاسباتی یادگیری عمیق و هوش مصنوعی جدید خود با نام DGX 100، انتخاب کرده است. اما دلیل این انتخاب واضح است، پردازنده‌ اپیکی که در این خوشه محاسباتی به کار رفته، هسته‌ها و کانال‌های حافظه بیشتر و همچنین خطوط PCIe سریعتری از تمام محصولاتی که اینتل ارائه می‌کند، دارد. اگر شرکتی به بزرگی انویدیا از استفاده از محصولات AMD راضی است، بقیه هم دیر یا زود به این مسیر خواهند پیوست.

AMD مسیر طولانی را برای پیمودن از قله‌ای که زمانی از آن سقوط کرده بود، نیاز دارد اما مسئله مهمتر این است که آن‌ها ابزار لازم برای اینکار را در اختیار دارند. با پیشرفت TSMC و ارائه فرایندهای بهتر، محصولات AMD هم خود به خود بهتر خواهند شد.

AMD

در پایان همچنان مشکلاتی در AMD وجود دارند که می‌توانند شامل تغییرات فراوانی گردند. یکی از این مشکلات بازاریابی است. عبارت “Intel Inside” از سی سال گذشته به صورت عجیبی در همه جا حضور داشته و سهم زیادی در افزایش اعتبار برند اینتل ایفا کرده است. AMD برای افزایش اعتبار برند رایزن تلاش بسیاری انجام داده اما باید سازندگان رایانه مانند دِل، اچ‌پی و لنوو را ملزم کند تا محصولاتی که از رایزن استفاده می‌کنند را با همان حجم از تبلیغاتِ محصولات مشابهی که از پردازنده اینتل استفاده می‌کنند، به فروش برسانند.

AMD در تاریخ ۵۱ ساله‌اش، اکنون در قویترین حالت خود قرار دارد، سهام این شرکت از تنها ۱.۷ دلار در ۲۰۱۵ به بیش از ۸۰ دلار در 2020 رسیده و همچنان در حال افزایش است.

از سمت دیگر AMD برنامه‌های فراوانی مانند رایزن مستر را برای بهبود تجربه خریداران توسعه داده است. در عین حال درایورهای گرافیکی این شرکت مشکلات فراوانی را برای کاربران ایجاد کرده بود. درایورهای گرافیکی می‌توانند بسیار پیچیده باشند اما در نهایت این کیفیت آن‌هاست که در افزایش یا از بین بردن اعتبار یک قطعه سخت افزاری موثر است.

AMD Stock

سهام AMD از ۵ سالِ گذشته تاکنون

پروژه ذن با سرعتی زیاد در حال پیشرفت است، معماری RDNA 2 قرار است آن‌ها را در مقابل انویدیا به روزهای اوجشان برگرداند و بازگشت افسانه‌ای این شرکت تا به امروز با موفقیت دنبال شده است. آن‌ها هنوز به قله صعود نکرده‌اند و شاید هم این خوب باشد چرا که می‌گویند تاریخ خودش را تکرار می‌کند؛ پس بیایید امیدوار باشیم دوباره این اتفاق رخ ندهد چرا که یک رقابت سالم با انویدیا و اینتل، در نهایت به نفع تمام کاربران تمام می‌شود.

 

پایان بخش سوم، دیدگاه شما چیست؟ آیا از محصولات AMD استفاده کرده‌اید؟ چه پردازنده یا کارت گرافیکی از این برند جزو محصولات مورد علاقه‌تان هستند؟ کدام پردازنده رایزن توانست شما را بیش از همه مجذوب خود کند؟

دیدگاه‌های خود را در قسمت نظرات به اشتراک بگذارید.

Techspot

دیدگاه خودتان را بنویسید

ابتدا وارد شوید تا بتوانید دیدگاهی ارسال کنید

آخرین دیدگاه ها

  1. Auroro
    AuroroAuroro
    ترنجِ نرسیده
    10
    1

    چ زیبا پیشرفت کرد واقعا. الانم پردازنده هاش واقعا عالی هستن

  2. AWM-Killer
    AWM-KillerNasa
    ترنجِ رسیده
    8
    1

    سری تردریپر 😈 خداست

  3. dele_tanha
    dele_tanhadele_tanha
    ترنجِ نرسیده
    2
    2

    دوستان عزیز اسم من برای کوییک دنده ای تو قرعه کشی دراومده و تحویلشم زده شهریور 1400 .الان قیمت کارخونش 94 تومنه بازار ازاد 125 بنظرتون سال دیگه کارخونه و ازادش چنده شهریور که تحویل بدن و بنظرتون پول رو واریز کنم؟

  4. Amir galaxy
    Amir galaxyAmir galaxy
    ترنج لاگژری
    6
    1

    عالی نویسنده👏
    خیلی خوب بود

  5. Finch
    FinchHelio
    ترنجِ خیلی رسیده

    سریالی شد

  6. Avatar
    Chalton
    ترنجِ نرسیده
    3
    7

    ظهور و سقوت شیا کی بخونیم…. والبته ظهور مجدد سامسونگ کی ببینیم . شماهم ببینید چالتون چه ادم بزرگی هست که فیک داره اونم نه یکی 20 تا.

  7. Avatar
    Chalton
    ترنجِ نرسیده
    1
    6

    درحدی که پستهای 3 سال قبل هم میخونی به بعضی ها فشار میاد.

  8. Avatar
    Chalton
    ترنجِ نرسیده
    3
    4

    امیدوارم امریکا چین کلا تحریم کنه تا ببینیم برندهای چینی چقدر شکوفا میشن……..

  9. Avatar
    Chalton
    ترنجِ نرسیده
    3
    4

    اینم از ظهور مجدد سامسونگ

    https://specials-images.forbesimg.com/imageserve/5f21762fa0093d6e633ecd66/960×0.jpg?fit=scale

  10. Avatar
    Chalton
    ترنجِ نرسیده
    2
    5

    https://www.forbes.com/sites/gordonkelly/2020/07/30/samsung-galaxy-s21-ultra-upgrade-amd-performance-galaxy-note-s20-upgrade/#285c311579df
    همین که جوری سوزوندمت که توهین میکنی کافیه حالا برو اینو ببین که که یدفعه آب بریزی جایی که میسوزه.

  11. Avatar
    Chalton
    ترنجِ نرسیده
    2
    6

    در واقع شیائومی اعلام کرده است که دو گوشی می 10 اولترا و ردمی K30 اولترا بعید است به بازار جهانی عرضه شوند و در این صورت نمی‌توان چندان به افزایش سهم بازار شیائومی توسط این گوشی امیدوار بود.

    هم‌چنین گفته می‌شود این دو گوشی با برند دیگر مثلا تحت برند پوکو نیز روانه بازار نمی‌شوند. در حال حاضر گوشی پوکو F2 Pro تقریبا مشابه با ردمی K30 پرو است. با این حال می 10 پرو نمی‌تواند یک جایگزین شایسته و قابل مقایسه با می 10 اولترا باشد.

    • Auroro
      AuroroAuroro
      ترنجِ نرسیده
      6
      1

      سلفی زیر نمایشگر که لغو شد برا سری اس. این عکس هم احتمال 100 درصدی نیست. فکرشو بکن سامسونگ سلفی زیر نمایشگر بذاره. سنسور 2 مگاپیکسلی🤣
      باتری 3000 میلی آمپر
      زوم 3 برابر
      1600 دلار جنس پلاستیک و نخ

      • Auroro
        AuroroAuroro
        ترنجِ نرسیده
        1
        1

        همین که شیائومی مثل سامسونگ گشادبازی در نمیاره و گوشی هاشو با اون قیمت میده خیلیه. که سامسونگ خسیس عمرا چنین کاریو کنه. بعدشم اینکه شیا رو به این دلیل مسخره میکنی چون همون گوشیاشو گلوبال نمیده، احمق جان خود چین یک میلیاردو خورده جمعیت داره. سامسونگ جرات داره بیاد نوت پلاستیکیشو به خود کره که چی مثقال جمعیت نداره 200 دلار ارزون تر بده؟

        • Auroro
          AuroroAuroro
          ترنجِ نرسیده
          1
          1

          (چی مثقال)
          #چس مثقال

          طوری صحبت میکنی انگار سامسونگ استخدامت کرده گفته برو از آشغالای ما خوب بگو

        • Avatar
          Chalton
          ترنجِ نرسیده
          2
          3

          فقط چینیا اشغالای خودشون میخرن! بازار اروپا و امریکا که چینی اشغال توش نیست مهمه نه چین.

        • Avatar
          Chalton
          ترنجِ نرسیده

          دقیقا خودمم گفتم که ریال بگیر سامسونگم . نوت 20 فک کن وجود نداره 20 الترا مهمه.

        • Auroro
          AuroroAuroro
          ترنجِ نرسیده
          6
          1

          بالاخره نوت 20 رو هم سامسونگ زده، بابای منکه نزده!

          بعدشم سامسونگ زورش میاد اسنپ بده دست مشتریش، بجاش بخاری 990 میده

        • Avatar
          Chalton
          ترنجِ نرسیده
          2
          2

          هر وقت هواوی اسنپ داد سامسونگ هم میده. زمانی که اگزینوس با AMD بیاد حقتونه که بهتون اسنپ بدن تا بسوزین.

        • Auroro
          AuroroAuroro
          ترنجِ نرسیده
          3
          1

          باشه هواوی اسنپ نمیده، شیائومی که میده

      • Avatar
        Chalton
        ترنجِ نرسیده
        1
        4

        خواهیم دید که چطور از همه رد میشه….

        • Auroro
          AuroroAuroro
          ترنجِ نرسیده
          4
          1

          تو نوت 20 پلاستیکیش دیدیم چطوری از همه رد شد

        • Auroro
          AuroroAuroro
          ترنجِ نرسیده
          3
          1

          طوری هم میگی ظهور سامسونگ که انگار سلفی زیر نمایشگر انحصاری خودشه. بدبخت سامسونگ بلف زد که مثلا تو نوت 20 بکار میبریم. آخر نوت بیستش پلاستیکی شد

        • Auroro
          AuroroAuroro
          ترنجِ نرسیده
          2
          1

          اینو کی یادشه

          https://www.newmobile.com/041512/13915/Is-Samsung-leaking-the-Galaxy-Note-20.html

        • Avatar
          Chalton
          ترنجِ نرسیده
          2
          3

          اب بریز جایی که میسوزه من مثل تو توهین نمیکنم و کاملا منطقی جوابتو میدم اینو بدون که سامسونگ نبود هیچی نبود حتی اثر انگشت زیر صفحه اگر قرار به دوربین زیر صفحه باشه اول سامسونگ بعد بقیه.

        • Auroro
          AuroroAuroro
          ترنجِ نرسیده
          3
          1

          ههه. بدبخت اگه هواوی و شیائومی نبودند حدااکثر زوم سامسونگ 20 برابر بود

        • Auroro
          AuroroAuroro
          ترنجِ نرسیده
          3
          1

          ن ببخشید 10 برابر بود.

          از چیه سامسونگ دفاع میکنی؟
          لابد نوت 7 هم نمیترکید فقط لباساشو در میاورد گرمش نشه.

          احمق جان برو ببین وقتی نوت 10 اومد گوسی های رقیب توی دوربین چقدر پیشرفت داشتند
          سنسور های بالای 40 مگاپیکسل
          زوم 60 برابر.
          سلفی بالای 20 مگاپیکسل
          عکس برداری در شب
          و خیلی قابلیتای دیگه که نوت 10 اصلا به گرد پاش نمیرسید و حدااکثر رزولوشن دوربینش 16 مگاپیکسل بود.
          بعد سامسونگ اس 20 رو زد جوری نوشت 100 برابر اسپیس زوم انگار زوم رقبا 5 برابریه

        • Auroro
          AuroroAuroro
          ترنجِ نرسیده
          1
          1

          بیا برو عین بدبختا از پراید دفاع نکن.

          سامسونگی که ازش دفاع میکنی زورش میاد اسنپدراگون بزنه.
          تازه سامسونگ آنقدر خودشو تو اس 20 میگرفت که رفرش ریت 120 هرتز داریم که اونم درست حسابی کار نمی‌کرد.
          درحالی که رقباش حتی 144 هرتز زده کمی بعدش.
          خیلی جالبه فناوری 45 وات فست شارژش که بهش مینازه زورش میاد باهاش شارژرشو بده.
          اخیرا همرکه هندزفری و قاب ژله ای نذاشته 🤣🤣😂😂😂 دفعه بعدم خود گوشیو نمیذاره

        • Auroro
          AuroroAuroro
          ترنجِ نرسیده
          2
          1

          وقتی احمق های متعصبی مثل تو رو داشته باشه معلومه میزنه جلو. چرا؟ چون هم کم و کاستی ای بذاره یکی امثال تو میاد میگه ن این خوبه عالیه شما دارید پاچه خواری چینیارو مینید.

        • Mb.Pcr
          Mb.PcrMb.Pcr
          ترنجِ نرسیده
          2
          1

          دوستان کیبورد ایشون اشکال داره و خرابه
          جمله درستشون بدون خرابکاری های کیبورد این میشه :
          خواهیم دید چطور همه از روش رد میشن

          واژه نامه جمله بالا
          روش :نوت ۲۰

        • نیما عرفانی
          نیما عرفانیNimaErfani
          ترنج لاگژری

          @Mb.Pcr
          آخر برام اون کامنتت شفاف سازی نشدا🙂
          همونجا آخرین ریپلای رو بهت زدم اما دیگه چیزی نگفتی.

        • Mb.Pcr
          Mb.PcrMb.Pcr
          ترنجِ نرسیده

          نیما جان
          دیگه شفاف تر از اون ؟
          میگم شما کرم گرفتید که میخواید از چالتون عذر خواهی کنید
          شاید هم دلیل دیگش اینه که ترول هایی که جدید اومدن از چالتون بذتز اند شاید دلایل شما یکی از این ها باشه

        • نیما عرفانی
          نیما عرفانیNimaErfani
          ترنج لاگژری

          نه عزیزم حرفمو جدی گفتم واقعاً یه عذرخواهی بهش بدهکارم ولی کسی جز شما دلیلشو نگفت که شما هم برداشتت اشتباه بود ولی انصافاً از حرفت ناراحت نشدم البته قسمت دوم همین کامنتت خیلی به دلیل مدنظر نزدیکه .

        • Mb.Pcr
          Mb.PcrMb.Pcr
          ترنجِ نرسیده

          عه نیما جان قسمت دوم دلیلم خیلی نزدیک به دلیلت هست ؟
          پس نمیگم چون از سایت میری

        • نیما عرفانی
          نیما عرفانیNimaErfani
          ترنج لاگژری

          آره خیلی نزدیکه
          ایرادی نداره فدای سرت تو بگو اگه درست بود من به حرفی که زدم عمل میکنم ، نه با این اکانت نه هیچ اکانت دیگه ای .
          از گفتن این جمله باکی ندارم ؛ من از روی چالتون خجالت میکشم .

        • Mb.Pcr
          Mb.PcrMb.Pcr
          ترنجِ نرسیده

          نیما یه سوال دارم
          اول سوال منو جواب بده تا به سوالت جواب بدم انصافا جواب میدم
          بگو از بین ردمی نوت ۹ و نوت ۸ کدوم بهتره واسه پردازنده و دوربین بیشتر هم کالاف و آسفالت میخوام بازی کنم کدوم بهتره ؟

        • نیما عرفانی
          نیما عرفانیNimaErfani
          ترنج لاگژری

          راستش من اعتقاد دارم هر چیزی که جدیدتر باشه لزوماً به این معنی نیست که بهتره اما در مجموع بین این دو گزینه من با نوت ۸ و مدل پروش کار کردم و نسبت به قیمت واقعاً گوشی های درخورتوجهی هستن به خصوص که صفحه نمایش IPS و دوربین نوت ۸ پرو نظر منو به خودش جلب کرد . در مقایسه با نسل جدیدش به نظرم هرکس هرکدوم از اینارو بگیره پشیمون نمیشه و تفاوتشون فاحش نیست مگر اینکه بحث پورت شدن جیکم و کاستوم رام و موقعیت حسگر اثر انگشت مطرح باشه.

        • Mb.Pcr
          Mb.PcrMb.Pcr
          ترنجِ نرسیده

          نه نیما منظورم نسخه های پرو نیست منظورم نوت ۹ و نوت۸ خالیس
          دوربین هر کدوم بهتر باشه جیکم لازم نیس براش بریزم
          کاستوم رام هم اصن نمیدونم چیه
          از بین این دوتا کدوم ؟

        • نیما عرفانی
          نیما عرفانیNimaErfani
          ترنج لاگژری

          آره متوجه شدم
          پس برو سراغ نوت ۹ ولی اگه از فروشگاه فیزیکی میخوای بگیری یه نگاهی هم به نوت ۸ بندازی ضرری نداره حالا بازم خودت می‌دونی .

  12. Mahdi
    Mahdigazambor
    ترنج لاگژری
    4
    2

    عاشقتم امد

    • Auroro
      AuroroAuroro
      ترنجِ نرسیده
      1
      1

      چالتونو میگی

      • Avatar
        Chalton
        ترنجِ نرسیده
        3
        2

        جمع کنید ترول های با نمک من با کسی که همچی دوربینو توی MP میبینه صحبتی ندارم چون بی سواده. کیبورد من خیلی هم خوب کار میکنه چون هم گوشیم هم لپ تاپ هم ساعتم سامسونگه پس هیچ کدوم چینی نیستن که خراب بشن!!!!!!!! بچسبین به همون شیا خدا بخواد یروز میفهمین که چه اشتباهی میکردین.

        • Auroro
          AuroroAuroro
          ترنجِ نرسیده
          2
          1

          همچی تو مگاپیکسل نیست

          ولی همه چی تو نرم افزار هم نیست.

        • persepolis
          persepolisperoozi
          ترنجِ رسیده
          2
          1

          حالا عصبانی نشو
          یکی اروم تر…
          کوتاه بیا!.

        • Auroro
          AuroroAuroro
          ترنجِ نرسیده
          1
          1

          بعدشم اگه مگاپیکسل تاثیر زیادی نداره همون سامسونگی که هی ازش تعریف میکنی دیوونه که نیست تو اس 20 40 مگاپیکسل بزنه تو نوت 20 10مگاپیکسل.

        • Auroro
          AuroroAuroro
          ترنجِ نرسیده
          1
          2

          فکر کنم ازونایی هستی که تو بازار میکنن تو پاچه طرف کلی هم از جنست تعریف میکنی میگی دوتا هم خودم بردم

        • Avatar
          Chalton
          ترنجِ نرسیده
          1
          2

          باشه تو سلطان دوربین شناسی راست میگی اصلا 48 شیا توی نوت 8 بهتر از 12 سامسونگه من عصبانی نیستم از دست چندتا ترول حالم داره بهم میخوره قبلا یکسری دیگه بودن الانم جدیدا امدن اینجا شده ترول کده شیا و دوستان بجز هواوی.

        • Avatar
          Chalton
          ترنجِ نرسیده
          1
          1

          مشکل شما اینه که از برندی تعریف میکنین که حتی گوشیاشو تست هم نکردین.

        • Mb.Pcr
          Mb.PcrMb.Pcr
          ترنجِ نرسیده
          2
          1

          همین تو که تا دیروز میگفتی سامسونگ به خاطر مگا پیکسل بالا از همه گوشی ها تو دوربین بهتره یادت رفته ؟
          بعدشم چرا هر چیزی که چینی باشه میگن خراب میشه ؟
          انصافا داداشم به آنر 3xداره از ۷ سال پیش هنوز داره براش کار میکنه (ولی چ ون دیگه قدیمی شده میخواد یه دونه جدید بخره )
          اگه همون موقع سامسونگ میگرفت حتما ………..

        • Auroro
          AuroroAuroro
          ترنجِ نرسیده
          1
          2

          اتفاقا این ماییم که حالمون باید از چنین شخصیت منفوری که

          اِند ترولان تو جهانه و متعصب هستش و هیچی حالیش نیست و با مزخرفاتش سایتو پر کرده و وقتی نقدش میکنی قاطی میکنه و ماله کش سامسونگ هستش

          باید بهم بخوره ن تو.
          ی توصیه ای برات دارم.
          بهتره ساکت باشی و احمق بنظر برسی تا اینکه ور بزنی و ثابت کنی که ی احمقی!

        • persepolis
          persepolisperoozi
          ترنجِ رسیده

          عامو بشینید فوتبال ببینید جذابه
          بایرن 4 بارسا 1
          یه نیمش مونده

        • Auroro
          AuroroAuroro
          ترنجِ نرسیده

          الان چالتون فوتبال میبینه تبلیغ شیائومی رو یکی از بیلبورداشه تا صبح گیر میده پلاستیک نوت 20 میارزه به پلاستیک توپ فوتبال مسخرتون بایرنی های چینی🤦‍♂️

    • Avatar
      Chalton
      ترنجِ نرسیده
      1
      1

      خودتو گفتی دیگه نه

      • Avatar
        Chalton
        ترنجِ نرسیده
        2
        1

        باورم نمیشه دارم جواب شما ترول هارو میدم ولی جفتتون نگران نباشین برای شما به اندازه کافی هست که بخورین (چین مردهههههههه مرد)

      • Avatar
        Chalton
        ترنجِ نرسیده
        2
        1

        ی فیلمه بود مرده میرفت اشغالی ها رو میگشت تا دنبال سرنخ برای شیا بگرده که توسط ی گروه خفن توی سامسونگ رهبری میشد. وقتی رفت به قاره ی استرالیا تازه سرنخ ها داشتند کشف میشدند ولی کافی نبودند بعدش….

        هیچ ربطی نداشت ولی شیا آشغاله

        • Mb.Pcr
          Mb.PcrMb.Pcr
          ترنجِ نرسیده

          چقققققققققققققدددددددررررررررررررر نممممممممممممممککککککک
          هرهرهرهرهرهرهرهر نمکدون نمک نمککککککککککککک
          میخوای برات خنده مصنوعی بریم باشه به درخواست شما
          هوووووووووووووووووووووووووووووووووووووووو

      • Avatar
        Chalton
        ترنجِ نرسیده
        1
        2

        ی فیلمه بود مرده میرفت اشغالی ها رو میگشت تا دنبال سرنخ برای شیا بگرده که توسط ی گروه خفن توی سامسونگ رهبری میشد. وقتی رفت به قاره ی استرالیا تازه سرنخ ها داشتند کشف میشدند ولی کافی نبودند بعدش….

        هیچ ربطی نداشت ولی شیا آشغاله
        اینم از ترولی این دوست عزیز

        • Auroro
          AuroroAuroro
          ترنجِ نرسیده
          2
          1

          بیا خودشم داره اعتراف میکنه، سامسونگ چقدر بدبخته که گروهی رو رهبری میکنه که دنبال شیائومی تو سطل آشغال بگرده😂😂😂 یاد گل بخودی امشب افتادم

  13. Mahdi
    Mahdigazambor
    ترنج لاگژری
    2
    3

    چه تاریخچه ای داشته🙂

  14. Avatar
    Chalton
    ترنجِ نرسیده
    1
    1

    حرف زدن با شماها فایده نداره چون چینی پرستین من برم ریال از سامسونگ بگیرم . شماهم حواست باشه تو این سایت سرت زیر اب نکنن مثل خیلی های دیگه اینجا گرگ زیاده. من برام فرقی نداره ولی اون هایی که ترنج پرستن باید بترسن خودشون میدونن کیا میگم. برم توی کامنت های 4 سال پیش یه چرخی بزنم. 🙂

  15. Avatar
    Chalton
    ترنجِ نرسیده

    از کجا فهمیدی اها یادم امد توی مهد کودک کنار خونه مایی.

  16. Avatar
    baranbaran
    ترنجِ نرسیده

    چقدرررررر دعواااا میکنید با همممممم😑😑😑

    خب هرکی یه برندی دوست داره، چرا به هم تیکه میندازین و توهین میکنین؟؟؟؟😐😐😐🤦🏻‍♀️🤦🏻‍♀️🤦🏻‍♀️

  17. Avatar
    Chalton
    ترنجِ نرسیده

    ((فهم و شعور همین چندتا بچه صد برابر شرف داره به تو بی وجوده بی ابروعه سی و سه چهارساله)) اسمم از یاد نمیره نبایدم بره اگر جوابتون نمیدم فقط بخاطر اینه حالشو ندارم چراغا خاموش….

  18. Milad7
    Milad7milad7ir
    ترنج لاگژری

    ای بابا این پست چت روم شده که 😐

10 کاربر برتر
  1. 1# Milad7 - 14,773 ترنج
  2. 2# ahmad - 13,604 ترنج
  3. 3# m.b - 10,693 ترنج
  4. 4# Sajad - 9,536 ترنج
  5. 5# _V_ - 8,285 ترنج
  6. 6# Amir galaxy - 8,164 ترنج
  7. 7# Peiman - 8,082 ترنج
  8. 8# The Destroyer - 7,828 ترنج
  9. 9# علی شیخ زاده - 7,535 ترنج
  10. 10# نیما عرفانی - 7,486 ترنج
کانال تلگرام ترنجی